Küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın yaklaşık iki haftadır fiilen kapalı olmasının etkileri, Asya ülkelerinde kendini göstermeye başladı. Boğazın tamamen kapanma noktasına gelmesi, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı bölgesinde alarm durumuna yol açtı.Ülkeler, yakıt kotalarından haftalık çalışma günlerinin düşürülmesine kadar bir dizi radikal önlemi devreye almaya başladı. Verilere göre, kıta ülkeleri 2025 yılında petrol ithalatının yüzde 59'unu Orta Doğu’dan gerçekleştirdi.
Krizin arka planında, İran Devrim Muhafızları’nın yaptığı açıklama yer alıyor. Örgüt, ABD ve İsrail saldırıları sürdüğü takdirde Orta Doğu’dan "tek bir litre petrolün" dahi geçmesine izin vermeyeceklerini ilan etti. Bölgeden gemilere yönelik saldırı haberleri de gelmeye devam ediyor.
Pakistan’dan Güney Kore’ye kadar birçok Asya ülkesi acil önlem paketlerini açıklamaya başladı. Hindistan, ABD’nin yaptırım muafiyeti sayesinde Rusya’dan petrol alımını artırdı ancak yakıt endişesi nedeniyle bazı yerlerde sıcak yiyecek ve içeceklerin menülerden çıkarıldığı bildiriliyor.
Japonya ise 350 milyon varillik stratejik petrol stokundan yaklaşık 80 milyon varili, yani 45 günlük arzı piyasaya sürdü. Kıtanın dev ekonomileri stoklarıyla denge kurmaya çalışırken, diğer ülkelerde durum daha da ağırlaşıyor.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Orta Doğu’ya olan aşırı bağımlılığa dikkat çekerek, yaklaşık son otuz yılın ilk yakıt tavan fiyat uygulamasını başlattı. Tayland hükümeti ise fiyatları düşük tutabilmek için her gün milyonlarca dolar sübvansiyon harcıyor.
Bangladeş’te panik alımlarını durdurmak için yakıt satışı kısıtlandı. Üniversiteler kapanırken, stratejik petrol depolarında ordu, akaryakıt istasyonlarında ise polis nöbet tutmaya başladı. Pakistan’da ise tasarruf tedbirleri kapsamında okullar bir süreliğine kapatıldı.
Pakistan’da kamu binaları haftada dört gün hizmet vermeye başlarken, Başbakan Şerif ekonomiyi stabilize etmek için "zor kararlar" aldıklarını açıkladı. Milletvekillerinin maaşlarında yüzde 25 kesinti yapıldı ve kamu çalışanları dönüşümlü olarak evden çalışacak.
Pakistan’da bankacılık gibi kritik sektörler evden çalışma uygulamasının dışında tutuldu. Bakanlar, milletvekilleri ve üst düzey yetkililer yalnızca zorunlu durumlarda ve ekonomi sınıfında yurt dışı seyahati yapabilecek.
Filipinler’de kamu kurumları çalışma günlerini dörde indirirken, Vietnam’da Covid-19 dönemini anımsatan geniş çaplı bir "evden çalışma" teşviği programı başlatıldı. Tüm bu önlemler, bölgenin enerji arzındaki derin kırılganlığı gözler önüne seriyor.
Sizce bu kriz, Asya ülkelerini enerji politikalarında kalıcı değişikliklere zorlar mı?