| Çalıştay, Diyarbakır Valiliği, Tarımsal Strateji ve Politika Geliştirme Merkezi (TARPOL), Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır Ticaret Borsası, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ve Diyarbakır AB Bilgi Merkezi işbirliğiyle gerçekleştirildi. İki gün sürecek etkinlik, bölgenin tarım, gıda ve sanayi alanlarındaki kalkınma vizyonunu masaya yatıracak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, konuşmasında geçmiş 40 yılda terörün yarattığı ekonomik maliyetlere dikkat çekti. Yapılan hesaplamalara göre, bu süreçte en az 2 trilyon dolar kayıp yaşandığını ifade eden Yılmaz, bu kaynakların kalkınmaya ayrılması halinde Türkiye'nin çok daha farklı bir noktada olacağını belirtti. Yılmaz, "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da güçlenen güven ortamının, tarımdan sanayiye her alanda güçlü bir ilerlemenin kapılarını araladığını söyledi. Huzur ortamının kalıcı hale geldiği bir dönemde tüm Türkiye'nin, ancak en çok da bu bölgelerin kazanacağını vurguladı. 12. Kalkınma Planı'nda toplumsal refahın yaygınlaştırılmasını temel amaç olarak koyduklarını hatırlatan Yılmaz, 23 yıllık hükümetleri döneminde bölgesel gelişmişlik farklarını azaltma çalışmalarının meyvelerini vermeye başladığını gördüklerini aktardı. Yılmaz, 2003-2026 döneminde yapılan kamu yatırımlarının reel değerinin GAP bölgesinde 1,9 trilyon lirayı, DAP bölgesinde ise 1,4 trilyon lirayı aştığını açıkladı. Bu yatırımların yanı sıra özel sektör yatırımlarının da devreye girdiğini kaydetti. GAP'ın 1989'da kurulduğunu, kendi hükümetleri döneminde yeniden canlandırıldığını belirten Yılmaz, 2011'de yeni bir eylem planı ve ciddi kaynaklarla sürecin güçlendirildiğini anlattı. Aynı yıl, DAP, DOKAP ve KOP gibi bölge kalkınma idarelerinin ve 26 kalkınma ajansının kurulduğunu ifade etti. Yılmaz, GAP'ı "eski GAP" ve "modern yeni GAP" olarak ikiye ayırdı. Eski GAP'ın büyük sulama projeleri, hidroelektrik santraller ve otoyollardan oluştuğunu ve büyük oranda tamamlandığını söyledi. Eksik kalan en büyük ayağın ise Silvan Barajı olduğunu vurguladı. Silvan Barajı tamamlandığında, Atatürk Barajı'ndan sonraki en büyük sulama projesi olacağını belirten Yılmaz, böylece GAP'ın sulama işlerinin büyük oranda tamamlanmış olacağını ifade etti. Elektrik üretim boyutunun ise zaten tamamlandığını ekledi. Ancak GAP hikayesinin bitmediğini, yenilenmiş bir GAP ile yola devam ettiklerini söyleyen Yılmaz, artık kurumsal yapısı daha güçlü, çok sektörlü bir projeden bahsettiklerini kaydetti. Eğitim, sağlık, sanayi ve turizmi de kapsayan, yenilenebilir enerji, organik gıda ve kültür turizmi gibi kavramlarla zenginleşen bir GAP'ı hedeflediklerini dile getirdi. Su kullanımına yönelik önemli bir dönüşümden de bahseden Yılmaz, destekleme sistemlerini su varlığına göre ayarladıklarını açıkladı. Suyun az olduğu bölgelerde, suyu fazla tüketen bitkilere destek vermediklerini belirterek, suyun en önemli beka meselesi olduğunun altını çizdi. GAP bölgesinde 675 bin hektar, DAP bölgesinde ise 883 bin hektar alanı modern sulamaya kazandırdıklarını ifade eden Yılmaz, bu sayede pamuk, mısır ve mercimek üretiminde artış sağlandığını ve hayvancılıkta yem bitkisi üretiminin güçlendiğini aktardı. Yatırımları ileri aşamaya taşımak için, GAP'ın en büyük sulama projelerinden olan Silvan Projesi'ne 2026 yılında 19,4 milyar lira ödenek ayırdıklarını duyuran Yılmaz, bu rakamın hükümetin projeye verdiği önemi gösterdiğini söyledi. Proje tamamlandığında 235 bin hektar alanın sulamaya açılacağını ve yaklaşık 300 bin kişiye iş imkanı sağlanacağını vurguladı. Arazi toplulaştırma çalışmalarına da değinen Yılmaz, GAP'ta 2,6 milyon hektar, DAP'ta ise 1 milyon hektara yakın alanda bu çalışmayı yaparak verimliliği artırdıklarını bildirdi. Tarım-sanayi entegrasyonu için hayata geçirilen organize tarım bölgeleriyle üretim, işleme ve depolama süreçlerini bir araya getirdiklerini kaydetti. Bu kapsamda bölgede yaklaşık 2 bin 100 hektar alanda tarımsal üretim altyapısı kurulduğunu ve 181 bin büyükbaş ile 400 bin küçükbaş kapasiteli modern tesislerin hayata geçirildiğini açıkladı. Sanayi alanındaki gelişmelere de işaret eden Yılmaz, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Organize Sanayi Bölgesi (OSB) sayısını 30'a çıkardıklarını, OSB alanını ise 2002'deki 5 bin 400 hektardan yaklaşık 19 bin 500 hektara yükselttiklerini söyledi. Burada 4 katlık bir artış olduğunu vurguladı. OSB'lerde şu anda 423 bin kişinin çalıştığını, tam kapasiteye geçildiğinde bu sayının 520 bine ulaşacağını ifade etti. Doğu Anadolu'da ise 5 yeni OSB ile toplam sayıyı 21'e çıkardıklarını ve alanı 2 bin 700 hektardan 6 bin 400 hektara genişlettiklerini açıkladı. Önümüzdeki dönemde, metropollerden Anadolu'ya sanayinin kaydırılması gibi önemli inisiyatifler olduğunu belirten Yılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın bu konuda yoğun çalıştığını söyledi. Demir yolu hatlarıyla ilişkilendirilecek yeni sanayi koridorları planladıklarını aktardı. Bu çerçevede, mega endüstriyel parkların kurulacağı 4 yeni sanayi koridoru belirlediklerini açıklayan Yılmaz, ilk aşamada Samsun-Mersin hattını, ilerleyen dönemlerde ise Mersin, Şırnak, Sivas, Iğdır ve Trabzon, Şırnak hatlarını kademeli olarak devreye alacaklarını duyurdu. Ulaştırma alanında da büyük dönüşümler yaşandığını vurgulayan Yılmaz, GAP bölgesinde 2002'de sadece 288 kilometre olan bölünmüş yolun, 2025'te 8,5 kat artışla 2 bin 728 kilometreye ulaştığını söyledi. DAP bölgesinde ise 260 kilometreden 19 kat artışla 5 bin 222 kilometreye çıktığını ifade etti. Demir yolu ve lojistik projeleriyle bölgeleri uluslararası ticaret ağlarına entegre ettiklerini belirten Yılmaz, coğrafi avantajları kullanarak lojistikte çeşitlendirme stratejisi izlediklerini kaydetti. Önlerinde üç kritik lojistik hat gördüklerini söyleyen Yılmaz, bunları Kalkınma Yolu Projesi, Zengezur Koridoru ve Suriye üzerinden geçecek modern bir hat olarak sıraladı. Bu projelerin bölgeye refah ve güvenli bir gelecek vadettiğini ifade etti. Hiçbir bölgenin komşularıyla ticaret yapmadan tam anlamıyla kalkınamayacağına dikkat çeken Yılmaz, "Terörsüz Türkiye" perspektifinin sadece Türkiye'ye değil, tüm bölgeye müreffeh bir gelecek vaat ettiğini vurguladı. Etnik ve mezhebi kimlikler üzerinden çatıştırılmaya çalışılan enerjinin, reel projelerle birliğe ve kalkınmaya kanalize edilmesi gerektiğini söyleyen Yılmaz, bu yönde hareket ettiklerini belirtti. Son olarak GAP ve DAP Eylem Planları'na ilişkin güncel rakamları paylaşan Yılmaz, GAP Eylem Planı'ndaki 198 projeye 496 milyar lira, DAP Eylem Planı'ndaki 151 projeye ise 531 milyar lira kaynak tahsis etmeyi öngördüklerini açıkladı. 2025 sonu itibarıyla GAP'taki projelerin 17'sini tamamladıklarını ve 88,7 milyar lira ödenek kullanarak planın %17,9'unu gerçekleştirdiklerini bildirdi. DAP'ta da 17 projeyi tamamlayıp 82,2 milyar lira harcayarak planın %15,5'ini hayata geçirdiklerini ifade etti. 2026 ve 2027'de bu sürecin ivmelenerek devam edeceğini sözlerine ekledi. Huzur ve güven ortamının pekişmesinin yatırım ortamını iyileştireceğini, bunun da daha fazla özel yatırım anlamına geldiğini belirten Yılmaz, terörün gündemden düştüğü bir ortamda demokrasi ve kalkınma perspektifinin yeni bir boyut kazanacağına ve 86 milyonun yaşam standartlarının yükseleceğine inandığını söyledi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, konuşmasının ardından aynı otelde düzenlenen "Diyarbakır Kadın Girişimciler Buluşması"na katıldı. Sizce bölgesel kalkınma projeleri, toplumsal refahın yaygınlaşmasında en etkili araçlar mıdır? |
|