Bayram, gıda ürünlerinin üretim maliyetlerini artıran unsurları sıraladı. Tarım işçilerinin yevmiyeleri, mazot fiyatları ve gübre fiyatları çiftçiyi zorlayan temel etkenler olarak öne çıkıyor. Petrol ve gübre fiyatlarındaki artışların zincirleme bir etki yaratacağını belirtti.
Ekonomist, gübre fiyatlarındaki artışın gıda fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğunu ifade etti. Bu artışın, enflasyon içindeki gıdanın payını yükselteceğini ve dolayısıyla hem aylık hem de yıllık enflasyonu artıracağını öngördü.
Devletin planlı üretim yapan çiftçilere yönelik destek mekanizmasına da değinen Bayram, bu kapsamda devletin belirlediği ürünleri eken çiftçilere önemli destekler sağlandığını aktardı. Bu destekler sayesinde, mazotun tamamının ve gübrenin yarısının devlet tarafından karşılanacağını hatırlattı.
Bayram, bu tür planlı üretim modellerinin yaygınlaşması durumunda, petrol ve gübre fiyatlarındaki dalgalanmaların gıda fiyatlarını doğrudan etkilemeyeceğini savundu. Çiftçinin devletin yönlendirmesiyle hareket etmesinin piyasa istikrarına katkı sağlayacağını dile getirdi.
Gübre fiyatlarındaki artışın arka planında ise küresel ticaret ve lojistik sorunlar yatıyor. Bayram, bu artışların petrol fiyatlarındaki gibi kolayca geri çekilmeyeceğini, çünkü yüksek üretim maliyetleri ve lojistik problemlerin kalıcı bir baskı unsuru oluşturduğunu belirtti.
Dünyadaki iki kritik aktarım mekanizmasına dikkat çeken Bayram, Basra Körfezi ve Kızıldeniz'deki olası kesintilerin küresel ticareti sekteye uğratacağını vurguladı. Özellikle Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki kapatma tehdidinin rotaları değiştirebileceğini ifade etti.
Bayram, bu rotaların kapanması halinde ticaretin Ümit Burnu'na kayacağını ve bunun da taşıma maliyetlerini ciddi şekilde artıracağını öngördü. Artan maliyetlerin nihai olarak tüketiciye enflasyon olarak yansıyacağının altını çizdi.
Ekonomist, Birleşmiş Milletler'in bu konuda bir görev gücü kurmasının nedenini, pandemi sonrası zaten yüksek olan enflasyonla mücadele kapasitesinin tükenmesi riskine bağladı. Yeni bir enflasyon dalgasının küresel ekonomi için ciddi bir tehdit oluşturduğunu söyledi.
Küresel ekonomideki kırılganlığa da değinen Bayram, Almanya'da bir otomobil markasının savaş ekipmanı üretimine yönelmesi ve ABD'deki protestolar gibi gelişmelerin dünyayı bir çıkmaza sürüklediğini ifade etti.
Yüksek enflasyonun önce Avrupa'yı, ardından da ABD'yi zorlayacağını ve bunun küresel bir şok oluşturabileceğini savundu. Mevcut ekonomik koşulların savaşın uzun sürmesini zorlaştırdığını düşündüğünü belirtti.
Bayram, küresel ticareti derinden etkileyen bu faktörler nedeniyle, mevcut savaş ortamının çok uzun sürmeyeceği görüşünde olduğunu dile getirdi. ABD'nin bölgeye asker indirme ihtimali konuşulsa da, hem Trump hem de İsrail'in uluslararası tepkilere daha fazla kayıtsız kalamayacağını ifade ederek sözlerini tamamladı.
Sizce devletin planlı üretim teşviki, gıda fiyatlarındaki artışı durdurmak için yeterli bir çözüm olabilir mi?
Ekonomist, gübre fiyatlarındaki artışın gıda fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğunu ifade etti. Bu artışın, enflasyon içindeki gıdanın payını yükselteceğini ve dolayısıyla hem aylık hem de yıllık enflasyonu artıracağını öngördü.
Devletin planlı üretim yapan çiftçilere yönelik destek mekanizmasına da değinen Bayram, bu kapsamda devletin belirlediği ürünleri eken çiftçilere önemli destekler sağlandığını aktardı. Bu destekler sayesinde, mazotun tamamının ve gübrenin yarısının devlet tarafından karşılanacağını hatırlattı.
Bayram, bu tür planlı üretim modellerinin yaygınlaşması durumunda, petrol ve gübre fiyatlarındaki dalgalanmaların gıda fiyatlarını doğrudan etkilemeyeceğini savundu. Çiftçinin devletin yönlendirmesiyle hareket etmesinin piyasa istikrarına katkı sağlayacağını dile getirdi.
Gübre fiyatlarındaki artışın arka planında ise küresel ticaret ve lojistik sorunlar yatıyor. Bayram, bu artışların petrol fiyatlarındaki gibi kolayca geri çekilmeyeceğini, çünkü yüksek üretim maliyetleri ve lojistik problemlerin kalıcı bir baskı unsuru oluşturduğunu belirtti.
Dünyadaki iki kritik aktarım mekanizmasına dikkat çeken Bayram, Basra Körfezi ve Kızıldeniz'deki olası kesintilerin küresel ticareti sekteye uğratacağını vurguladı. Özellikle Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki kapatma tehdidinin rotaları değiştirebileceğini ifade etti.
Bayram, bu rotaların kapanması halinde ticaretin Ümit Burnu'na kayacağını ve bunun da taşıma maliyetlerini ciddi şekilde artıracağını öngördü. Artan maliyetlerin nihai olarak tüketiciye enflasyon olarak yansıyacağının altını çizdi.
Ekonomist, Birleşmiş Milletler'in bu konuda bir görev gücü kurmasının nedenini, pandemi sonrası zaten yüksek olan enflasyonla mücadele kapasitesinin tükenmesi riskine bağladı. Yeni bir enflasyon dalgasının küresel ekonomi için ciddi bir tehdit oluşturduğunu söyledi.
Küresel ekonomideki kırılganlığa da değinen Bayram, Almanya'da bir otomobil markasının savaş ekipmanı üretimine yönelmesi ve ABD'deki protestolar gibi gelişmelerin dünyayı bir çıkmaza sürüklediğini ifade etti.
Yüksek enflasyonun önce Avrupa'yı, ardından da ABD'yi zorlayacağını ve bunun küresel bir şok oluşturabileceğini savundu. Mevcut ekonomik koşulların savaşın uzun sürmesini zorlaştırdığını düşündüğünü belirtti.
Bayram, küresel ticareti derinden etkileyen bu faktörler nedeniyle, mevcut savaş ortamının çok uzun sürmeyeceği görüşünde olduğunu dile getirdi. ABD'nin bölgeye asker indirme ihtimali konuşulsa da, hem Trump hem de İsrail'in uluslararası tepkilere daha fazla kayıtsız kalamayacağını ifade ederek sözlerini tamamladı.
Sizce devletin planlı üretim teşviki, gıda fiyatlarındaki artışı durdurmak için yeterli bir çözüm olabilir mi?