 Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların süreceği beklentisi ve enerji arzına ilişkin endişelerin artmasıyla, petrol fiyatları yukarı yönlü seyrini sürdürdü. Son beş haftadır yaşanan gelişmeler, küresel piyasalarda hareketliliğe neden oldu.Uluslararası referans kabul edilen Brent türü ham petrolün vadeli varil fiyatı, saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat'ta 72,48 dolardan kapandı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü ise aynı gün 67,02 dolar seviyesindeydi. Brent petrolün varil fiyatı, 2 Nisan'da 27 Şubat'a kıyasla yüzde 50,7 artışla günü 109,24 dolardan kapattı. WTI ham petrolün varili ise bu süreçte yüzde 66,4 yükselerek 111,54 dolardan alıcı buldu. İran ile ABD-İsrail arasında artan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı çevresinde deniz güvenliği krizi devam ediyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20sinin yapıldığı bu kritik noktadaki kesinti, küresel enerji piyasalarını etkilemeyi sürdürüyor. Çatışmalar 5. haftasında sürerken, farklı ülkelerin yetkililerinden gelen açıklamalar piyasalardaki belirsizliği artırarak fiyat hareketliliğinde etkili oldu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 31 Mart'ta Fox News'e verdiği mülakatta, savaşta NATO müttefiklerinden bekledikleri desteği göremediklerini ifade etti. Rubio, çatışmaların ardından bu ittifakı yeniden değerlendirmeleri gerekeceğini belirtti. The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)'nin, Hürmüz Boğazı'nın "zorla" açılması için savaşa dahil olmaya hazırlandığı iddia edildi. İsimleri açıklanmayan yetkililere dayandırılan haberde, BAE'nin "ABD'ye ve diğer müttefiklere yardım etmeye hazırlandığı" aktarıldı. ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan'da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın yeni rejim liderinin kendisinden ateşkes istediğini savundu. Trump, bunu "Hürmüz Boğazı açıldıktan sonra değerlendireceklerini" belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise "Trump'ın ateşkese dair açıklamalarının gerçekliği yok." açıklamasını yaptı. İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad ise, "Hürmüz Boğazı asla açılmayacak, hiçbir müzakere olmadı ve olmayacak." ifadesini kullandı. Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran'daki gelişmelerin Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğal gaz sevkiyatını doğrudan etkilediğini söyledi. Putin, Rusya'nın enerjide güvenli sevkiyat güzergahları sunabileceğini ifade etti. 1 Nisan'da Beyaz Saray'da yaptığı "Ulusa Sesleniş"te, İran gündemini değerlendiren Trump, İran'daki askeri hedeflerini önemli ölçüde tamamladıklarını ve yakında süreci "bitireceklerini" söyledi. Trump, "Amerika'nın (İran'daki) tüm askeri hedeflerini çok kısa bir süre içinde tamamlama yolundayız." dedi. Söz konusu açıklamaların ardından Brent petrolün varil fiyatı 1 Nisan'da 105,94 dolara, WTI ham petrolün varil fiyatı ise 103,31 dolara kadar yükseldi. Asya piyasalarında ise satış baskısı güç kazandı. Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketle enerji hisseleri de değer kazandı. ABD'li enerji şirketlerinden Exxon Mobil'in hisseleri yüzde 2'nin, Chevron'un hisseleri ise yüzde 3'ün üzerinde artış gösterdi. Saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart'ta jeopolitik endişelerle Brent petrol 82,37 dolara kadar yükseldi ve günü yüzde 7,3 artışla 77,74 dolardan kapattı. Brent petrolün varil fiyatı, 17 Mart 2022'den sonraki en yüksek günlük artışı sergiledi. İran'ın bölgedeki ABD üslerini ve enerji tesislerini hedef alan misillemeleri, sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması ve önde gelen taşımacılık şirketlerinin geçişleri durdurması, piyasadaki arz endişelerini derinleştirdi. Artan fiyatlar karşısında ABD, Hint rafinerilerinin Rus petrolü almasına geçici bir muafiyet tanısa da, Brent petrolün varil fiyatı savaşın ilk haftasının son işlem günü olan 6 Mart'ta 94,64 dolara kadar çıktı. Savaşın 2. haftasına başlarken Brent petrolün vadeli varil fiyatı, 9 Mart'ta 119,5 dolara kadar yükselerek 29 Haziran 2022'den sonraki en yüksek seviyesini gördü. Brent fiyatı, 2. haftanın son işlem günü 13 Mart'ta, 103,14 dolardan kapandı. WTI ise ilk haftanın sonunda 90,90 dolardan, 2. haftanın sonunda 96,84 dolardan, 3. haftanın sonunda 98,32 dolardan, 4. haftanın sonunda 99,64 dolardan ve 5. haftanın son işlem gününde 111,54 dolardan alıcı buldu. Petrol sahaları ve LNG terminallerinde oluşan hasar ile boğazdaki kesintiler, küresel enerji tedarikinde büyük aksamalara neden oldu. Bölgede sevkiyatların sekteye uğramasıyla LNG piyasaları da süreçten etkilendi. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar'ın, Ras Laffan tesislerindeki üretimi durdurarak "mücbir sebep" ilan etmesi, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkileyebilecek bir riske yol açtı. Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları, jeopolitik risklerle sert hareketler sergiledi. Mayıs vadeli TTF kontratı, 27 Şubat'ta megavatsaat başına 31,51 avrodan kapanırken, 2 Mart'ta günü yüzde 37,2 artışla 43,23 avrodan tamamladı. Art arda gelen haftalarda yukarı yönlü eğilim devam etti. 19 Mart'ta 61,81 avroya kadar yükselen gaz kontratları, saldırıların başlamasından bu yana görülen en yüksek kapanış seviyesini gördü. Gaz fiyatları 27 Şubat'tan bu yana yüzde 58,8 yükseldi. Öte yandan, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan ilk kez bir LNG tankerinin geçişi 2 Nisan'da görüldü. BAE'nin Fateh Petrol Sahası'ndan yola çıkan Panama bayraklı SOHAR LNG tankeri, boğazı geçerek Umman Körfezi'ndeki Kalhat terminaline doğru yol alıyor. Kömür piyasasında da benzer şekilde fiyatlar yükseldi. Bu süreçte elektrik üretiminde doğal gaz yerine kömüre yönelimde artış gözlendi. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, saldırılardan önce 27 Şubat'ta ton başına 118,5 dolar iken, 2 Mart'ta yüzde 8,6 artışla 128,7 dolara yükseldi. Söz konusu kömür kontratı 20 Mart'ta 146,5 dolara kadar çıkarak, saldırıların başlamasından sonraki en yüksek kapanışı yaptı. ABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları ve İran'ın misillemelerinde 5 hafta geride kalırken, kömür fiyatları saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 16,4 artışla 2 Nisan'da haftayı 137,9 dolardan tamamladı. Bu gelişmeler ışığında, küresel enerji piyasalarındaki belirsizliğin önümüzdeki haftalarda da fiyatları yönlendirmeye devam edeceğini düşünüyor musunuz? |
|
Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi
Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.
- Konuyu Başlatan BinGünlükHaber
- Başlangıç tarihi