Bir yazar düşünün ki, tek bir cümle için günlerce, haftalarca kıvransın. Bir kelimenin müziğinden, bir virgülün ritminden adeta cinsel bir haz duysun. Onun için edebiyat, bir meslek değil, bir din; yazmak ise bir vecd hali, bazen de işkenceydi. İşte Gustave Flaubert, 19. yüzyılın bu dev ismi, sadece roman yazmadı, modern romanın taşlarını tek tek döşedi. Onun eserleri, realizmin soğuk ve keskin neşteri ile romantizmin tutkulu fırtınasının çarpıştığı bir savaş alanıdır. Rouen'de bir cerrahın oğlu olarak dünyaya gelen bu adam, hayatını, "güzel olan her şeyin düşmanı" olarak gördüğu burjuva bayağılığına ve aptallığına karşı silahı olan kalemiyle savaşmaya adadı. "Madam Bovary" ile edebiyat tarihinde bir deprem yarattı, toplumu aynada görmek istemediği çirkin yüzüyle yüzleştirdiği için mahkemeye verildi. Flaubert, yalnızca karakterlerini değil, dilin kendisini de bir laboratuvarda inceler gibi titizlikle işleyen, "üslubun aziz"iydi. Onun hikayesi, mükemmeliyet arayışının insan ruhunda açtığı derin yarıkların ve bu uğurda katlanılan yalnızlığın destanıdır. | 
|
- Doğum: 12 Aralık 1821, Rouen, Fransa
- Ölüm: 8 Mayıs 1880, Croisset, Fransa
- Meslek: Roman Yazarı, Oyun Yazarı
- Akım: Realizm (Gerçekçilik)
- En Önemli Eseri: Madam Bovary (1857)
- Edebi Mirası: Modern romanın babası, "Sanat için sanat" anlayışının savunucusu.
- Kişisel Motto: "Madam Bovary benim."
Normandiya'da Filizlenen Bir Deha: Hasta Bir Çocuğun İç DünyasıGustave Flaubert'in çocukluğu, Rouen Hastanesi'nin loş duvarlarının gölgesinde geçti. Babası Achille-Cléophas, bu hastanenin başcerrahıydı. Bahçenin diğer tarafındaki konakta yaşayan küçük Gustave, penceresinden hastaların gelip gidişini, ameliyat kokularını ve ölümün soğuk nefesini içine çekerek büyüdü. Bu erken temas, onda bir yandan yaşamın karanlık, çıplak gerçekliğine dair derin bir sezgi geliştirirken, diğer yandan da bu gerçeklikten kaçmak için güçlü bir hayal dünyası yarattı. Nöbetler halinde gelen sinirsel bir hastalık (muhtemelen epilepsi) onu okul hayatından ve "normal" çocukluktan kopardı. Yatağa mahkum olduğu uzun saatler, onu kitaplara ve zihninde kurduğu görkemli sahnelerin içine sürükledi. Shakespeare, Byron ve Victor Hugo'ya tutkuyla bağlandı; romantizmin coşkulu dalgasına kapıldı. Ancak babasının bilimsel, gözlemsel ve disiplinli dünyası da içinde kök salmıştı. İşte Flaubert'in tüm eserlerine hükmedecek o benzersiz sentez burada, bu çocukluk geriliminde doğdu: Romantik bir kalp, realist bir göz.
Taşra Sıkıntısına ve Aşka İsyan: Gençlik FırtınalarıHukuk eğitimi için Paris'e gönderildiğinde, Flaubert için asıl dersler amfilerde değil, sokaklarda ve edebi çevrelerdeydi. Burjuvazinin dar kafalılığına, materyalist değerlerine duyduğu nefret burada pekişti. Hukuku sıkıcı ve anlamsız bularak bıraktı. Hayatının en önemli dönüm noktalarından biri, 1846'da, şair Louise Colet ile tanışması oldu. Bu fırtınalı ve tutkulu ilişki, on yıl boyunca mektuplarla (ki edebi başyapıt sayılırlar) sürdü. Colet'e yazdığı mektuplar, Flaubert'in sanat anlayışının manifestoları gibidir: "Yazmak, bir yaşam biçimidir," der. Ancak daha trajik olanı, en yakın arkadaşı ve düşünce dostu Alfred Le Poittevin'in genç yaşta ölümüydü. Bu kayıp, Flaubert'in dünyaya ve insanlığa dair karamsarlığını perçinledi. 1849-1851 arasında, en yakın arkadaşı Maxime du Camp ile çıktığı Yakın Doğu seyahati ise onun için bir kaçış ve ilham kaynağı oldu. Oryantalizm, renkler ve imgelerle dolu bu dünya, gelecekteki "Salammbô" ve "Hikâyeler"inin temelini attı.
Croisset'deki Keşiş: "Madam Bovary"nin Doğuş SancılarıBabasının ölümünün ardından, ailenin Croisset'deki malikânesine çekilen Flaubert, kendini tamamen yazmaya adadı. Hayatının geri kalanını burada, annesi ve yeğeniyle geçirecek, neredeyse bir keşiş disipliniyle çalışacaktı. 1851'de başlayıp 1856'da bitirdiği "Madam Bovary", onun için bir cehennem azabıydi. Haftalarca süren araştırmalar yapar, bir günde yazdığı bir sayfayı ertesi gün saatlerce yüksek sesle okuyarak ("gueuloir" dediği bu yöntemle) ritmini ve müziğini test eder, tek bir paragraf için günlerce uğraşırdı.
Roman, taşralı bir doktorun, hayalperest ve romantik kitaplarla zehirlenmiş karısı Emma Bovary'nin, sıkıcı gerçekliğini aşk ve lüks hayallerle süsleyip sonunda borç ve umutsuzluk bataklığına saplanışını anlatır. Flaubert, Emma'ya ne acır ne de onu yargılar; sadece, acımasız bir tarafsızlıkla onun ve çevresindekilerin "aptallığını" sergiler. Roman tefrika edildiğinde skandal yarattı. "Ahlaksızlık" suçlamasıyla Flaubert ve yayıncı dava edildi. Savunmasında, sanatın ahlak dersi vermek için değil, gerçeği göstermek için var olduğunu savundu ve beraat etti. Bu dava, edebiyatta sansür ve sanatın özgürlüğü konusunda tarihi bir dava haline geldi. "Madam Bovary" sadece bir roman değil, edebiyatta bir devrimdi.
Antik Çağlardan Taşra Hayatına: Bir Ustanın Olgunluk Dönemi"Madam Bovary"nin ardından Flaubert, tamamen farklı bir dünyaya, Kartaca Savaşı'na dalarak "Salammbô"yu (1862) yazdı. Bu eserde, tarihsel detaylara ve şiddet tasvirlerine olan takıntılı düşkünlüğünü sergiledi. Ancak asıl başyapıtlarından biri, yeniden çağdaş Fransa'ya döndüğü "Bir Delikanlının Hikâyesi" (L'Éducation Sentimentale, 1869) oldu. Frédéric Moreau'nun sönük, başarısız ve tutkusuz hayatını anlatan bu roman, 1848 Devrimi'nin arka planında, bir kuşağın hayal kırıklığını ve "duygusal eğitim"ini anlatır. Flaubert'in en kişisel ve en kasvetli eseri sayılır. "Üç Hikâye" (1877) ise onun üslup ustalığının doruğudur. "Saf Bir Yürek"teki hizmetçi Félicité'nin hikâyesi, sade ve dokunaklı anlatımıyla, insan ruhunun saflığını ve ıstırabını eşsiz bir şekilde resmeder.
Son Perde: Yalnızlık, Borç ve Ölümsüz MirasFlaubert'in son yılları, maddi sıkıntılar, artan yalnızlık ve bitmek bilmeyen bir edebi mücadeleyle geçti. Tamamlayamadığı "Bouvard ile Pécuchet" adlı eseri, bilgi ve düşünce sistemlerinin absürtlüğüne dair kara mizah dolu bir hicivdi. Yakın arkadaşlarının (George Sand gibi) ölümleri onu derinden yaraladı. 8 Mayıs 1880'de, Croisset'de beyin kanamasından öldüğünde, arkasında bitmemiş bir roman ve modern edebiyatın temelini oluşturan bir külliyat bıraktı. Mirası, sadece eserleri değil, sanata adanmış, tavizsiz bir hayat anlayışıydı. Onun "sanat için sanat" ilkesi ve üslup takıntısı, Guy de Maupassant (onun öğrencisi), Émile Zola, Marcel Proust ve daha sonraki nesillerdeki sayısız yazarı derinden etkiledi. Gustave Flaubert, hayatı ve eserleriyle, yazmanın bir varoluş biçimi, bir işkence ve aynı zamanda bir tutku olduğunu tüm dünyaya gösterdi. O, kelimelerin kuyumcusu ve gerçeğin amansız heykeltıraşıydı.