Küresel ölçekte yaşanan son savaşın ekonomik etkileri giderek daha geniş bir coğrafyada hissedilirken, Prof. Dr. Murat Ferman, sürecin dünya ekonomisine yansımalarına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Ferman, son 40 günlük süreçte yaşanan çatışmaların başlangıçta sınırlı ve bölgesel görünmesine rağmen küresel etkiler doğurduğunu belirtti. Ferman, bu savaşın Avustralya’sından Yeni Zelanda’sına, Sri Lanka’sından Almanya’sına kadar dünyanın her yerinde günlük hayatı etkileyecek sonuçlar yarattığını ifade etti.
Savaşın özellikle arz kaynaklı etkilerine dikkat çeken Ferman, enerji piyasalarının bu süreçte kritik rol oynadığını vurguladı. Ferman, petrol ve benzeri ürünlerin arzındaki sorunlara işaret ederek, Hürmüz Boğazı’nın önemini hatırlattı ve dünya taşımacılığının yüzde 20sinin buradan geçtiğini kaydetti.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un değerlendirmelerine de atıfta bulunan Ferman, küresel ölçekte daha büyük bir enerji şokuyla karşı karşıya olunduğunu ifade etti. Ferman, Birol’un 1971 ve 1979 petrol şokları ile 2022’de Ukrayna’nın işgali krizinin toplamından daha büyük bir şoktan bahsettiğini aktardı.
Bu gelişmelerin ekonomik sonuçlarına da değinen Ferman, “savaş enflasyonu” kavramının yeniden gündeme geldiğini belirtti. Ferman, arz kaynaklı maliyet artışından kaynaklanan bu durumun aslında çok yeni bir terim olmadığını söyledi.
Ferman, bu kavramın daha önce de kullanıldığını hatırlatarak, 2022 yılında Ukrayna savaşı sonrası oluşturulan endekslere dikkat çekti. Barış veya sulh endeksinin tam tersine okunduğunda bir savaş riski endeksi veya korku endeksi gibi izlendiğini, şu anda dünyada bundan korkulduğunu ve büyümenin aşağıya, enflasyonun ise yukarıya yöneldiğini kaydetti.
Türkiye’nin bu süreçte aldığı ekonomik önlemlere de değinen Ferman, eşel mobil gibi uygulamalarla hem olası tehlikeleri savuşturmaya hem de ekonominin işlevselliğini korumaya çalışıldığını belirtti. Ferman, Hazine ve Maliye Bakanı’nın bu konudaki ayrıntılı açıklamalarının da bugün kamuoyunda yer aldığını vurguladı.
Sizce küresel ekonomideki bu belirsizlik ortamında en etkili çözüm yolu ne olabilir?
Ferman, son 40 günlük süreçte yaşanan çatışmaların başlangıçta sınırlı ve bölgesel görünmesine rağmen küresel etkiler doğurduğunu belirtti. Ferman, bu savaşın Avustralya’sından Yeni Zelanda’sına, Sri Lanka’sından Almanya’sına kadar dünyanın her yerinde günlük hayatı etkileyecek sonuçlar yarattığını ifade etti.
Savaşın özellikle arz kaynaklı etkilerine dikkat çeken Ferman, enerji piyasalarının bu süreçte kritik rol oynadığını vurguladı. Ferman, petrol ve benzeri ürünlerin arzındaki sorunlara işaret ederek, Hürmüz Boğazı’nın önemini hatırlattı ve dünya taşımacılığının yüzde 20sinin buradan geçtiğini kaydetti.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un değerlendirmelerine de atıfta bulunan Ferman, küresel ölçekte daha büyük bir enerji şokuyla karşı karşıya olunduğunu ifade etti. Ferman, Birol’un 1971 ve 1979 petrol şokları ile 2022’de Ukrayna’nın işgali krizinin toplamından daha büyük bir şoktan bahsettiğini aktardı.
Bu gelişmelerin ekonomik sonuçlarına da değinen Ferman, “savaş enflasyonu” kavramının yeniden gündeme geldiğini belirtti. Ferman, arz kaynaklı maliyet artışından kaynaklanan bu durumun aslında çok yeni bir terim olmadığını söyledi.
Ferman, bu kavramın daha önce de kullanıldığını hatırlatarak, 2022 yılında Ukrayna savaşı sonrası oluşturulan endekslere dikkat çekti. Barış veya sulh endeksinin tam tersine okunduğunda bir savaş riski endeksi veya korku endeksi gibi izlendiğini, şu anda dünyada bundan korkulduğunu ve büyümenin aşağıya, enflasyonun ise yukarıya yöneldiğini kaydetti.
Türkiye’nin bu süreçte aldığı ekonomik önlemlere de değinen Ferman, eşel mobil gibi uygulamalarla hem olası tehlikeleri savuşturmaya hem de ekonominin işlevselliğini korumaya çalışıldığını belirtti. Ferman, Hazine ve Maliye Bakanı’nın bu konudaki ayrıntılı açıklamalarının da bugün kamuoyunda yer aldığını vurguladı.
Sizce küresel ekonomideki bu belirsizlik ortamında en etkili çözüm yolu ne olabilir?