Meta ve YouTube, genç bir kullanıcıyı algoritmaları aracılığıyla bağımlı hale getirmekten suçlu bulundu. ABD’nin Los Angeles kentindeki California Yüksek Mahkemesi'nde görülen davada jüri, yaklaşık 5 hafta süren yargılamanın ardından davacı lehine karar verdi.Jüri, Kaley isimli davacı kadının lehine karar vererek toplam 6 milyon dolar tazminata hükmetti. Dava, Kaley’nin 2023 yılında açtığı başvuruyla başlamıştı.
Davacı taraf, çocuk yaşta kullanmaya başladığı sanal medya platformlarının bağımlılık yaratan tasarım özellikleri nedeniyle anksiyete, depresyon ve beden algısı bozukluğu geliştirdiğini ileri sürdü. Kaley’nin avukatları, platformların belirli özelliklerini öne çıkardı.
Avukatlar, özellikle sonsuz kaydırma, algoritmik öneriler ve otomatik oynatma gibi özelliklerin genç kullanıcıları platformda daha uzun süre tutmak için bilinçli biçimde tasarlandığını savundu. Davada başlangıçta başka şirketler de yer alıyordu.
Davada ilk aşamada Snapchat ve TikTok da davalılar arasında bulunuyordu. Ancak bu iki şirket, yargılama başlamadan önce davacıyla gizli şartlarda anlaşarak davadan çekildi.
Yargılama, Instagram ve Facebook’un çatı şirketi Meta ile YouTube’un ana şirketi Google'a karşı devam etti. Jüri, nihai kararını bu iki şirket üzerinden verdi.
Jüri, nihai kararında şirketlerin platform tasarımında ihmalkâr davrandığı ve davacıya zarar verdiği sonucuna vardı. Karara göre tazminatın yaklaşık yüzde 70’i Meta, yüzde 30’u ise YouTube tarafından ödenecek.
Her iki şirket de karara katılmadıklarını açıklayarak temyize gideceklerini duyurdu. Bu gelişme, hukuk sürecinin devam edeceğini gösteriyor.
Uzmanlara göre, Los Angeles'taki bu karar, ABD’de teknoloji şirketlerine karşı açılmış binlerce sanal medya zarar davası açısından önemli bir emsal oluşturabilir. Kararın etkileri daha geniş olabilir.
Aynı zamanda bu karar, platform tasarımı ile çocuk kullanıcıların korunmasına yönelik yeni düzenlemelerin önünü açabilir. Bu, dijital platformların sorumluluklarına dair tartışmaları alevlendirecek bir gelişme olarak görülüyor.
Sosyal medya platformlarının kullanıcı deneyimi tasarımları ve etik sorumlulukları hakkında ne düşünüyorsunuz?