Abdest, İslam dininde başta namaz kılmak olmak üzere çeşitli ibadetlerden önce yapılan bir temizlenme eylemidir. Abdest alırken belirli bir sıra takip edilir ve bu sıraya uyulduğunda, Kuran okumak gibi diğer ibadetler de yerine getirilebilir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, abdest alırken dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın, suyun tüm ilgili vücut kısımlarına temas etmesi ve sıranın doğru şekilde uygulanması olduğunu belirtmiştir. İşlem, niyet ile başlar.
Abdest almaya başlamadan önce içten bir niyet edilir. "Abdest alıyorum" demek yeterli kabul edilir. Ardından, eller bileklere kadar üç defa yıkanır ve parmak araları ovuşturularak temizlenir.
Sonrasında, sağ el kullanılarak ağıza üç defa su alınır, çalkalanır ve tükürülür. Daha sonra yine sağ el ile burna üç defa su çekilir ve sol el ile burun temizlenir.
Yüz, alından çene altına ve kulaktan kulağa kadar olan bölge üç defa yıkanır. Yüz yıkandıktan sonra, önce sağ kol dirseklerle birlikte, ardından sol kol aynı şekilde üçer defa yıkanır.
Başın dörtte biri ıslak elle mesh edilir, yani başın üzerinden el sürülerek geçilir. Baş mesh edilirken, aynı ellerle kulaklar içten ve dıştan mesh edilir.
Abdestin son aşamasında, önce sağ ayak, ardından sol ayak bileklere kadar üçer defa yıkanır. Ayaklar yıkanırken parmak aralarının da ovalanması önemlidir.
Abdest alırken her bir adım için okunabilecek dualar ve anlamları bulunmaktadır. Eller yıkanırken "Elhamdulillâhillezî ce’alel-mâe tahûren ve ce’alel-İslâme nûran" duası okunabilir. Bu duanın anlamı, "Suyu temizleyici, İslâm’ı da nur kılan Allah’a hamdolsun" şeklindedir.
Ağza su vermeden önce "Allâhümme! Esgınî min havzı nebiyyike ke’sen lâ ezme’u ba’dehû ebedâ" duası okunur. Bu dua, "Ey Rabb'im, bana Peygamberinin havzından bir kâse içir, ondan sonra hiç susamayayım" anlamına gelir.
Burnuna su verirken "Allâhümme Erihnî raihatel Cenneti verzugnî min neîmihâ vela türıhnî raihaten naar" duası okunabilir. Bu, "Allah’ım! Bana Cennetin kokusunu nasip et ve Cennet nimetleriyle rızıklandır. Cehennem kokusunu bana nasip etme" demektir.
Yüz yıkanırken "Allâhümme! Beyyıd vechîy binûrike yevme tebyeddu vücûhun ve tesveddu vücûh" duası söylenir. Anlamı, "Ey Rabb'im! Nice yüzlerin beyaz, nice yüzlerin kara olacağı günde yüzümü nurunla beyaz kıl, nurlandır" şeklindedir.
Sağ kol yıkanırken "Allâhümme! A’tınîy kitâbîy bi-yemînî ve hâsibnîy hısâben yesîra" duası okunur. Bu dua, "Ey Rabb'im! Kitabımı sağ elime ver ve hesabımı kolay gör" manasını taşır.
Sol kol yıkanırken ise "Allâhümme! Lâ tu’tınî kitâbî bi şimâlî ve lâ min verâi zahrî ve lâ tuhâsibnî hısâben şedîdâ" duası okunabilir. Anlamı, "Ey Rabb'im! Kitabımı sol elime verme, arkamdan da verme ve hesabımı zorlaştırma"dır.
Baş mesh edilirken "Allâhümme! Ğaşşinî bi rahmetike ve enzil ’aleyye min berakâtike" duası söylenir. Bu, "Allah’ım! Beni rahmetinle sar, üzerime bereketinden indir" demektir.
Kulaklar mesh edilirken "Allâhümmec’alnî minel-lezîne yestemi’ûnel - kavle fe yettebi’ûne ahsenehû" duası okunur. Anlamı, "Ey Rabb'im! Beni sözü dinleyip de ona en güzel şekilde tabi olanlardan kıl" şeklindedir.
Boyun mesh edilirken "Allâhümme a’tık rakabetî minen-nâr. Vahfazni minesselasili vel ağlâl" duası okunabilir. Bu, "Ey Rabb'im! Benim boynumu ateş esaretinden, cehennem zincirleri ve bukalarından muhafaza et" anlamına gelir.
Sağ ayak yıkanırken "Allâhümme! Sebbit kademeyye ‘alas-sıratı yevme tezillü fîhil-akdâm" duası söylenir. Duası, "Ey Rabb'im! Nice ayakların kaydığı günde benim ayaklarımı sırat üzerinde sabit kıl" manasındadır.
Sol ayak yıkanırken ise "Allâhümme’c-alli sa’yî meşkûren ve zenbî mağfûren ve amelî makbûlen ve ticâretî len tebûre" duası okunur. Anlamı, "Ey Rabb'im! Bana râzı olduğun bir çalışma ver, günahımı bağışla, makbul bir amel ve zarar etmeyen bir ticâret nasîb et" şeklindedir.
Abdest tamamlandıktan sonra ise şu dua okunabilir: "Allâhümmecalnî minettevvabine vecalnî minel mütedahhirîn vecalnî min ibadikessalihîn. Vecealnî minellezine la havfün aleyhim velahüm yahzenûn. SübhânekAllâhümme vebihamdike Eşhedüenla ilahe illa ente vahdeke lâ şerikeleke ve enne Muhammeden abdüke ve rasûlüke. Estağfiruke veetübü ileyke."
Bu duanın anlamı şöyledir: "Allah'ım beni çok tövbe edenlerden kıl ve çok temizlenenlerden kıl ve salih kullarından eyle. Kıyamet gününde üzerinde korku olmayan ve mahzun olmayanlardan eyle. Allah'ım, Sen'i bütün noksan sıfatlardan tenzih ederim. Sana hamd ederim. Şahadet ederim ki Sen'den başka ilah yoktur. Sen'in şerikin de (ortağın) yoktur. Yine şahadet ederim ki Muhammed Sen'in kulun ve rasulündür. Sen'den mağfiret talep ederim ve Sana tövbe ederim."
Sizce günlük hayatta abdest almanın manevi huzura katkısı nasıl oluyor?
Diyanet İşleri Başkanlığı, abdest alırken dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın, suyun tüm ilgili vücut kısımlarına temas etmesi ve sıranın doğru şekilde uygulanması olduğunu belirtmiştir. İşlem, niyet ile başlar.
Abdest almaya başlamadan önce içten bir niyet edilir. "Abdest alıyorum" demek yeterli kabul edilir. Ardından, eller bileklere kadar üç defa yıkanır ve parmak araları ovuşturularak temizlenir.
Sonrasında, sağ el kullanılarak ağıza üç defa su alınır, çalkalanır ve tükürülür. Daha sonra yine sağ el ile burna üç defa su çekilir ve sol el ile burun temizlenir.
Yüz, alından çene altına ve kulaktan kulağa kadar olan bölge üç defa yıkanır. Yüz yıkandıktan sonra, önce sağ kol dirseklerle birlikte, ardından sol kol aynı şekilde üçer defa yıkanır.
Başın dörtte biri ıslak elle mesh edilir, yani başın üzerinden el sürülerek geçilir. Baş mesh edilirken, aynı ellerle kulaklar içten ve dıştan mesh edilir.
Abdestin son aşamasında, önce sağ ayak, ardından sol ayak bileklere kadar üçer defa yıkanır. Ayaklar yıkanırken parmak aralarının da ovalanması önemlidir.
Abdest alırken her bir adım için okunabilecek dualar ve anlamları bulunmaktadır. Eller yıkanırken "Elhamdulillâhillezî ce’alel-mâe tahûren ve ce’alel-İslâme nûran" duası okunabilir. Bu duanın anlamı, "Suyu temizleyici, İslâm’ı da nur kılan Allah’a hamdolsun" şeklindedir.
Ağza su vermeden önce "Allâhümme! Esgınî min havzı nebiyyike ke’sen lâ ezme’u ba’dehû ebedâ" duası okunur. Bu dua, "Ey Rabb'im, bana Peygamberinin havzından bir kâse içir, ondan sonra hiç susamayayım" anlamına gelir.
Burnuna su verirken "Allâhümme Erihnî raihatel Cenneti verzugnî min neîmihâ vela türıhnî raihaten naar" duası okunabilir. Bu, "Allah’ım! Bana Cennetin kokusunu nasip et ve Cennet nimetleriyle rızıklandır. Cehennem kokusunu bana nasip etme" demektir.
Yüz yıkanırken "Allâhümme! Beyyıd vechîy binûrike yevme tebyeddu vücûhun ve tesveddu vücûh" duası söylenir. Anlamı, "Ey Rabb'im! Nice yüzlerin beyaz, nice yüzlerin kara olacağı günde yüzümü nurunla beyaz kıl, nurlandır" şeklindedir.
Sağ kol yıkanırken "Allâhümme! A’tınîy kitâbîy bi-yemînî ve hâsibnîy hısâben yesîra" duası okunur. Bu dua, "Ey Rabb'im! Kitabımı sağ elime ver ve hesabımı kolay gör" manasını taşır.
Sol kol yıkanırken ise "Allâhümme! Lâ tu’tınî kitâbî bi şimâlî ve lâ min verâi zahrî ve lâ tuhâsibnî hısâben şedîdâ" duası okunabilir. Anlamı, "Ey Rabb'im! Kitabımı sol elime verme, arkamdan da verme ve hesabımı zorlaştırma"dır.
Baş mesh edilirken "Allâhümme! Ğaşşinî bi rahmetike ve enzil ’aleyye min berakâtike" duası söylenir. Bu, "Allah’ım! Beni rahmetinle sar, üzerime bereketinden indir" demektir.
Kulaklar mesh edilirken "Allâhümmec’alnî minel-lezîne yestemi’ûnel - kavle fe yettebi’ûne ahsenehû" duası okunur. Anlamı, "Ey Rabb'im! Beni sözü dinleyip de ona en güzel şekilde tabi olanlardan kıl" şeklindedir.
Boyun mesh edilirken "Allâhümme a’tık rakabetî minen-nâr. Vahfazni minesselasili vel ağlâl" duası okunabilir. Bu, "Ey Rabb'im! Benim boynumu ateş esaretinden, cehennem zincirleri ve bukalarından muhafaza et" anlamına gelir.
Sağ ayak yıkanırken "Allâhümme! Sebbit kademeyye ‘alas-sıratı yevme tezillü fîhil-akdâm" duası söylenir. Duası, "Ey Rabb'im! Nice ayakların kaydığı günde benim ayaklarımı sırat üzerinde sabit kıl" manasındadır.
Sol ayak yıkanırken ise "Allâhümme’c-alli sa’yî meşkûren ve zenbî mağfûren ve amelî makbûlen ve ticâretî len tebûre" duası okunur. Anlamı, "Ey Rabb'im! Bana râzı olduğun bir çalışma ver, günahımı bağışla, makbul bir amel ve zarar etmeyen bir ticâret nasîb et" şeklindedir.
Abdest tamamlandıktan sonra ise şu dua okunabilir: "Allâhümmecalnî minettevvabine vecalnî minel mütedahhirîn vecalnî min ibadikessalihîn. Vecealnî minellezine la havfün aleyhim velahüm yahzenûn. SübhânekAllâhümme vebihamdike Eşhedüenla ilahe illa ente vahdeke lâ şerikeleke ve enne Muhammeden abdüke ve rasûlüke. Estağfiruke veetübü ileyke."
Bu duanın anlamı şöyledir: "Allah'ım beni çok tövbe edenlerden kıl ve çok temizlenenlerden kıl ve salih kullarından eyle. Kıyamet gününde üzerinde korku olmayan ve mahzun olmayanlardan eyle. Allah'ım, Sen'i bütün noksan sıfatlardan tenzih ederim. Sana hamd ederim. Şahadet ederim ki Sen'den başka ilah yoktur. Sen'in şerikin de (ortağın) yoktur. Yine şahadet ederim ki Muhammed Sen'in kulun ve rasulündür. Sen'den mağfiret talep ederim ve Sana tövbe ederim."
Sizce günlük hayatta abdest almanın manevi huzura katkısı nasıl oluyor?