Merhaba arkadaşlar, bugün sizlere özellikle yüksek erişimli sitelerde veya veri güvenliği kritik olan projelerde hayat kurtarıcı bir yöntem olan MySQL/MariaDB Master-Slave replikasyonunu nasıl kuracağınızı adım adım anlatacağım. Bu yapılandırma, yazma işlemlerinizi (INSERT, UPDATE, DELETE) Master sunucuda yaparken, okuma işlemlerinizi (SELECT) bir veya daha fazla Slave sunucuya dağıtarak hem yükü dengelemenizi hem de verilerinizin bir kopyasını sürekli yedekli halde tutmanızı sağlar. Benim de kritik sunucularımda sıklıkla kullandığım bir yöntem.
Replikasyon Nedir ve Neden Önemli?
Replikasyon, bir veritabanı sunucusundaki (Master) tüm veri değişikliklerinin, bir veya daha fazla başka sunucuya (Slave) otomatik olarak kopyalanması işlemidir. En büyük faydaları yük dengeleme (Load Balancing), veri yedekleme ve yüksek kullanılabilirlik (High Availability) sağlamasıdır. Slave sunucunuz anlık yedek görevi görür ve Master'da bir sorun olsa bile okuma işlemleriniz kesintisiz devam edebilir.
Hazırlık ve Ön Koşullar
İki adet sunucunuz (veya sanal makineniz) olduğunu ve her ikisine de MySQL (5.7+ önerilir) veya MariaDB kurulu olduğunu varsayıyorum. Sunucular birbirleriyle ağ üzerinden iletişim kurabilmelidir. Master sunucunuzun IP adresinin 192.168.1.100, Slave sunucunuzun IP adresinin ise 192.168.1.101 olduğunu örnek olarak kullanacağım. Siz kendi IP adreslerinizle değiştirmeyi unutmayın.
Master Sunucu Yapılandırması
İlk işlem Master sunucumuzu replikasyona hazır hale getirmek. SSH ile Master sunucunuza bağlanın.
1. MySQL/MariaDB yapılandırma dosyasını düzenleyelim. Genellikle /etc/mysql/my.cnf veya /etc/my.cnf yolundadır. Aşağıdaki satırları [mysqld] bölümünün altına ekleyin.
Burada server-id her sunucu için benzersiz olmalı (Master için 1 verdik). log_bin binary log dosyasının yoludur. binlog_do_db sadece belirli bir veritabanını replike etmek isterseniz kullanılır, tüm veritabanları için bu satırı kaldırabilirsiniz. bind-address satırı, MySQL'in tüm ağ interfacelerini dinlemesini sağlar, güvenlik için sadece Slave IP'sini belirleyebilirsiniz.
2. MySQL servisini yeniden başlatalım.
3. Şimdi MySQL konsoluna girelim ve replikasyon için bir kullanıcı oluşturalım.
MySQL içinde aşağıdaki komutları çalıştırın:
SHOW MASTER STATUS; komutunun çıktısı SİZİN İÇİN ÇOK ÖNEMLİ! Aşağıdaki gibi bir tablo göreceksiniz. File (örn: mysql-bin.000001) ve Position (örn: 107) değerlerini bir yere not edin. Slave sunucuyu yapılandırırken bu değerlere ihtiyacımız olacak.
Not aldıktan sonra, tabloları kilitten kurtaralım.
Dikkat Edilmesi Gerekenler (Master)
Bu aşamada, SHOW MASTER STATUS çıktısını not alana kadar Master sunucuda veritabanı yapısını veya veriyi değiştirmemeniz (CREATE, ALTER, INSERT vb.) çok önemli. Aksi takdirde Position değeri değişir ve Slave'i doğru konumdan başlatamazsınız.
Slave Sunucu Yapılandırması
Şimdi Slave sunucumuza geçelim ve onu yapılandıralım.
1. Öncelikle Master sunucudaki verilerin tamamını Slave'e aktarmamız gerekiyor. Bunun için Master'da bir dump (yedek) alıp, Slave'e yükleyeceğiz. Master sunucuda terminalde şu komutu çalıştırın:
Bu dump dosyasını Slave sunucunuza kopyalayın (scp ile). Ardından Slave sunucusunda MySQL konsoluna girin ve dump'ı içe aktarın.
2. Şimdi Slave'in yapılandırma dosyasını düzenleyelim (/etc/mysql/my.cnf).
Slave'in server-id'si Master'dan farklı olmalı (2 verdik). Servisi yeniden başlatalım.
3. En can alıcı nokta: Slave'i Master'a bağlamak. MySQL konsoluna girin ve aşağıdaki komutu, kendi değerlerinizle doldurarak çalıştırın.
Burada MASTER_LOG_FILE ve MASTER_LOG_POS, Master sunucuda not ettiğimiz değerler olacak.
4. Son adım olarak Slave replikasyon sunucusunu başlatalım ve durumunu kontrol edelim.
SHOW SLAVE STATUS\G komutunun çıktısında şu iki satırı mutlaka kontrol edin:
- Slave_IO_Running: Yes
- Slave_SQL_Running: Yes
Eğer her ikisi de "Yes" ise, tebrikler! Replikasyon başarıyla çalışıyor demektir. "No" veya "Connecting" görürseniz, genellikle parola, IP veya port (varsayılan 3306) hatası veya firewall engeli vardır. Hata loglarına (/var/log/mysql/error.log) bakmanızı öneririm.
Test ve Son Kontroller
Her şeyin çalıştığından emin olmak için Master sunucuda bir veritabanı veya tablo oluşturun, içine kayıt ekleyin. Birkaç saniye içinde Slave sunucuda aynı değişiklikleri gözlemleyebilmelisiniz. Slave'de sadece okuma yapabildiğinizi, yazma yapamadığınızı unutmayın.
Replikasyon Nedir ve Neden Önemli?Replikasyon, bir veritabanı sunucusundaki (Master) tüm veri değişikliklerinin, bir veya daha fazla başka sunucuya (Slave) otomatik olarak kopyalanması işlemidir. En büyük faydaları yük dengeleme (Load Balancing), veri yedekleme ve yüksek kullanılabilirlik (High Availability) sağlamasıdır. Slave sunucunuz anlık yedek görevi görür ve Master'da bir sorun olsa bile okuma işlemleriniz kesintisiz devam edebilir.
Hazırlık ve Ön Koşullarİki adet sunucunuz (veya sanal makineniz) olduğunu ve her ikisine de MySQL (5.7+ önerilir) veya MariaDB kurulu olduğunu varsayıyorum. Sunucular birbirleriyle ağ üzerinden iletişim kurabilmelidir. Master sunucunuzun IP adresinin 192.168.1.100, Slave sunucunuzun IP adresinin ise 192.168.1.101 olduğunu örnek olarak kullanacağım. Siz kendi IP adreslerinizle değiştirmeyi unutmayın.
Master Sunucu Yapılandırmasıİlk işlem Master sunucumuzu replikasyona hazır hale getirmek. SSH ile Master sunucunuza bağlanın.
1. MySQL/MariaDB yapılandırma dosyasını düzenleyelim. Genellikle /etc/mysql/my.cnf veya /etc/my.cnf yolundadır. Aşağıdaki satırları [mysqld] bölümünün altına ekleyin.
INI:
server-id = 1
log_bin = /var/log/mysql/mysql-bin.log
binlog_do_db = replike_edilecek_db
bind-address = 0.0.0.0Burada server-id her sunucu için benzersiz olmalı (Master için 1 verdik). log_bin binary log dosyasının yoludur. binlog_do_db sadece belirli bir veritabanını replike etmek isterseniz kullanılır, tüm veritabanları için bu satırı kaldırabilirsiniz. bind-address satırı, MySQL'in tüm ağ interfacelerini dinlemesini sağlar, güvenlik için sadece Slave IP'sini belirleyebilirsiniz.
2. MySQL servisini yeniden başlatalım.
Bash:
sudo systemctl restart mysql3. Şimdi MySQL konsoluna girelim ve replikasyon için bir kullanıcı oluşturalım.
SQL:
mysql -u root -pMySQL içinde aşağıdaki komutları çalıştırın:
SQL:
CREATE USER 'replika_user'@'192.168.1.101' IDENTIFIED BY 'GucluBirSifreBuraya';
GRANT REPLICATION SLAVE ON . TO 'replika_user'@'192.168.1.101';
FLUSH PRIVILEGES;
FLUSH TABLES WITH READ LOCK;
SHOW MASTER STATUS;SHOW MASTER STATUS; komutunun çıktısı SİZİN İÇİN ÇOK ÖNEMLİ! Aşağıdaki gibi bir tablo göreceksiniz. File (örn: mysql-bin.000001) ve Position (örn: 107) değerlerini bir yere not edin. Slave sunucuyu yapılandırırken bu değerlere ihtiyacımız olacak.
Kod:
+------------------+----------+--------------+------------------+
| File | Position | Binlog_Do_DB | Binlog_Ignore_DB |
+------------------+----------+--------------+------------------+
| mysql-bin.000001 | 107 | | |
+------------------+----------+--------------+------------------+Not aldıktan sonra, tabloları kilitten kurtaralım.
SQL:
UNLOCK TABLES;Bu aşamada, SHOW MASTER STATUS çıktısını not alana kadar Master sunucuda veritabanı yapısını veya veriyi değiştirmemeniz (CREATE, ALTER, INSERT vb.) çok önemli. Aksi takdirde Position değeri değişir ve Slave'i doğru konumdan başlatamazsınız.
Slave Sunucu YapılandırmasıŞimdi Slave sunucumuza geçelim ve onu yapılandıralım.
1. Öncelikle Master sunucudaki verilerin tamamını Slave'e aktarmamız gerekiyor. Bunun için Master'da bir dump (yedek) alıp, Slave'e yükleyeceğiz. Master sunucuda terminalde şu komutu çalıştırın:
Bash:
mysqldump -u root -p --all-databases --master-data > master_dump.sqlBu dump dosyasını Slave sunucunuza kopyalayın (scp ile). Ardından Slave sunucusunda MySQL konsoluna girin ve dump'ı içe aktarın.
Bash:
mysql -u root -p < master_dump.sql2. Şimdi Slave'in yapılandırma dosyasını düzenleyelim (/etc/mysql/my.cnf).
INI:
server-id = 2
relay-log = /var/log/mysql/mysql-relay-bin.log
log_bin = /var/log/mysql/mysql-bin.logSlave'in server-id'si Master'dan farklı olmalı (2 verdik). Servisi yeniden başlatalım.
Bash:
sudo systemctl restart mysql3. En can alıcı nokta: Slave'i Master'a bağlamak. MySQL konsoluna girin ve aşağıdaki komutu, kendi değerlerinizle doldurarak çalıştırın.
SQL:
CHANGE MASTER TO
MASTER_HOST='192.168.1.100',
MASTER_USER='replika_user',
MASTER_PASSWORD='GucluBirSifreBuraya',
MASTER_LOG_FILE='mysql-bin.000001',
MASTER_LOG_POS=107;Burada MASTER_LOG_FILE ve MASTER_LOG_POS, Master sunucuda not ettiğimiz değerler olacak.
4. Son adım olarak Slave replikasyon sunucusunu başlatalım ve durumunu kontrol edelim.
SQL:
START SLAVE;
SHOW SLAVE STATUS\GSHOW SLAVE STATUS\G komutunun çıktısında şu iki satırı mutlaka kontrol edin:
- Slave_IO_Running: Yes
- Slave_SQL_Running: Yes
Eğer her ikisi de "Yes" ise, tebrikler! Replikasyon başarıyla çalışıyor demektir. "No" veya "Connecting" görürseniz, genellikle parola, IP veya port (varsayılan 3306) hatası veya firewall engeli vardır. Hata loglarına (/var/log/mysql/error.log) bakmanızı öneririm.
Test ve Son KontrollerHer şeyin çalıştığından emin olmak için Master sunucuda bir veritabanı veya tablo oluşturun, içine kayıt ekleyin. Birkaç saniye içinde Slave sunucuda aynı değişiklikleri gözlemleyebilmelisiniz. Slave'de sadece okuma yapabildiğinizi, yazma yapamadığınızı unutmayın.