Rutte’nin ABD temasları bugün başladı ve 12 Nisan tarihine kadar sürecek. Bu ziyaret, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupalı müttefiklerin desteğini sorguladığı ve NATO’dan çekilme tartışmalarını alevlendirdiği bir döneme denk geliyor. Rutte, programı kapsamında yalnızca Trump ile değil, aynı zamanda Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile de bir araya gelecek.
ABD’nin İsrail ile birlikte yürüttüğü İran savaşına, NATO’nun Avrupalı müttefikleri ve Kanada oldukça mesafeli bir yaklaşım sergiliyor. İttifak içindeki yaygın kanı, bu çatışmanın bir NATO savaşı olmadığı yönünde şekilleniyor. Bazı üye ülkeler, ABD’ye dolaylı lojistik destek sağlamaya devam ederken, bazıları ise sunulan imkânların İran’a yönelik saldırılarda kullanılmasına sıcak bakmıyor.
İspanya, İran savaşı bağlamında köprüleri tamamen atmış durumda olarak öne çıkıyor. Rutte ise Trump’ın NATO’ya yönelik çıkışlarına ve tehditlerine rağmen, İttifak içindeki bu genel eğilimden ayrılan bir çizgi izliyor. Son dönemde, ABD Başkanı’na hemen her fırsatta destek beyanında bulunması nedeniyle bazı eleştirilerin hedefi olan Rutte, geçtiğimiz mart ayında bir televizyon kanalındaki söyleşisinde dikkat çeken ifadeler kullanmıştı.
Rutte, o söyleşide Trump’ın “tüm dünyayı güvenli hale getirme” çabalarını övmüş ve Avrupa’nın, İran’a yönelik planlarının arkasında “birleşeceğine” inandığını ifade etmişti. Rutte’nin Trump’la olan yakın ilişkisinin, geçtiğimiz aylarda yaşanan Grönland krizi bağlamında etkili olduğu ve ABD Başkanı’nın tavır değiştirmesini sağladığı biliniyor.
Ancak Trump’ın İran savaşı bağlantılı tepkileri, Grönland’a yönelik çıkışlarından çok daha sert bir tona sahip. Trump, Beyaz Saray’da önceki gün düzenlediği basın toplantısında da İttifak’ın tavrından duyduğu hayal kırıklığını bir kez daha dile getirdi. Her şeyin Grönland’la başladığını vurgulayan Trump, “Grönland’ı istiyoruz. Onlar bize vermek istemiyorlar. Ben de ‘hoşça kalın’ dedim” şeklinde konuştu.
Gerginliği düşürme çabası içine girmesi beklenen NATO Genel Sekreteri Rutte’nin, Trump’ı, “kâğıttan kaplan” olarak nitelediği NATO’ya yönelik son açıklamalarından geri adım atmaya ikna edip edemeyeceği merak konusu. Trump, toplantıda müttefiklerin tutumuna atıfta bulunarak, “Şunu yapacağız, bunu yapacağız diyecekler” ifadelerini kullandı.
Sizce Rutte’nin diplomasisi, NATO-ABD ilişkilerindeki bu derin krizi çözebilecek mi?
ABD’nin İsrail ile birlikte yürüttüğü İran savaşına, NATO’nun Avrupalı müttefikleri ve Kanada oldukça mesafeli bir yaklaşım sergiliyor. İttifak içindeki yaygın kanı, bu çatışmanın bir NATO savaşı olmadığı yönünde şekilleniyor. Bazı üye ülkeler, ABD’ye dolaylı lojistik destek sağlamaya devam ederken, bazıları ise sunulan imkânların İran’a yönelik saldırılarda kullanılmasına sıcak bakmıyor.
İspanya, İran savaşı bağlamında köprüleri tamamen atmış durumda olarak öne çıkıyor. Rutte ise Trump’ın NATO’ya yönelik çıkışlarına ve tehditlerine rağmen, İttifak içindeki bu genel eğilimden ayrılan bir çizgi izliyor. Son dönemde, ABD Başkanı’na hemen her fırsatta destek beyanında bulunması nedeniyle bazı eleştirilerin hedefi olan Rutte, geçtiğimiz mart ayında bir televizyon kanalındaki söyleşisinde dikkat çeken ifadeler kullanmıştı.
Rutte, o söyleşide Trump’ın “tüm dünyayı güvenli hale getirme” çabalarını övmüş ve Avrupa’nın, İran’a yönelik planlarının arkasında “birleşeceğine” inandığını ifade etmişti. Rutte’nin Trump’la olan yakın ilişkisinin, geçtiğimiz aylarda yaşanan Grönland krizi bağlamında etkili olduğu ve ABD Başkanı’nın tavır değiştirmesini sağladığı biliniyor.
Ancak Trump’ın İran savaşı bağlantılı tepkileri, Grönland’a yönelik çıkışlarından çok daha sert bir tona sahip. Trump, Beyaz Saray’da önceki gün düzenlediği basın toplantısında da İttifak’ın tavrından duyduğu hayal kırıklığını bir kez daha dile getirdi. Her şeyin Grönland’la başladığını vurgulayan Trump, “Grönland’ı istiyoruz. Onlar bize vermek istemiyorlar. Ben de ‘hoşça kalın’ dedim” şeklinde konuştu.
Gerginliği düşürme çabası içine girmesi beklenen NATO Genel Sekreteri Rutte’nin, Trump’ı, “kâğıttan kaplan” olarak nitelediği NATO’ya yönelik son açıklamalarından geri adım atmaya ikna edip edemeyeceği merak konusu. Trump, toplantıda müttefiklerin tutumuna atıfta bulunarak, “Şunu yapacağız, bunu yapacağız diyecekler” ifadelerini kullandı.
Sizce Rutte’nin diplomasisi, NATO-ABD ilişkilerindeki bu derin krizi çözebilecek mi?