Petrol depoları yanıyor ve gökyüzünü simsiyah bir bulut kaplıyor. İran savaşı, havaya kanserojen kimyasallar ile ağır metaller salıyor. Tahran’da iki hafta önce yağan "siyah yağmur", çatışmanın ekolojik boyutunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi.BM Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü Direktörü Kaveh Madani konuyla ilgili önemli uyarılarda bulundu. Madani, bu kirliliğin özellikle hamileler, çocuklar ve kalp hastaları için ölümcül riskler taşıdığını vurguladı.
Uzmanın görüşlerine göre, savaşın tetiklediği sağlık sorunları on yıllarca sürebilir. Madani, "Elbette savaştan ve askeri faaliyetlerden kaynaklanan emisyonlar konusunda endişelenmelisiniz. Tüm hava saldırıları yüksek düzeyde kirlilik ve emisyonla ilişkilidir" dedi.
Sürekli birbiri ardına patlamalar yaşandığını belirten Madani, hedeflere bağlı olarak ani etkilerin ortaya çıktığını ifade etti. Bazı durumlarda hedeflerin enerji tesisleri veya petrol depoları olduğunu ve bunların büyük yangınlara yol açtığını söyledi. Bu yangınların da beraberinde anında hava kirliliği etkileri getirdiğini ekledi.
Tehlike sadece havayla sınırlı değil. Füzelerden yayılan toksik maddeler ve ağır metaller toprağa karışıyor. Bu zehir, bölge halkının sofrasına gelecek olan gıdaları ve içme suyunu da kirletme riski taşıyor.
Diğer bir kritik tehdit ise denizlerden geliyor. Hürmüz Boğazı'nda batan gemilerden petrol sızıntısı yaşanıyor. Bu durum, Körfez ülkelerinin tek içme suyu kaynağı olan desalinasyon tesislerini felç etme tehlikesi yaratıyor.
Üstelik nükleer tesislere yönelik olası saldırılar, radyasyon sızıntısı korkusunu daha da körüklüyor. Bu senaryo, ekolojik felaketin boyutlarını tahmin edilemez seviyelere taşıyabilir.
Savaşın bir diğer çarpıcı etkisi de karbon maliyeti. Eldeki verilere göre, sadece ABD ordusu savaşın ilk altı gününde 2 milyar ton sera gazı salınımı yaptı. Bu, küresel iklim krizini hızlandıran devasa bir rakam anlamına geliyor.
Çatışmalar nedeniyle dünya genelinde petrol arzı kesintiye uğradı. Pek çok ülke enerji ihtiyacını karşılamak için yeniden kömüre dönmek zorunda kaldı. Bu gelişme, hava kirliliğini yerel bir sorun olmaktan çıkarıp küresel bir mesele haline getiriyor.
Sizce uluslararası toplum, savaşların bu görünmez ve uzun vadeli ekolojik tahribatını önlemek için ne gibi somut adımlar atmalı?