Dünya günlük petrol talebinin yaklaşık yüzde 20'sine denk gelen 20 milyon varil petrolün taşındığı Hürmüz Boğazı, ticari gemilerin büyük kısmı için fiilen kapalı durumda. Bu durum, sevkiyatını yapamayan ve depoları dolan birçok ülkeyi petrol üretimini kısmaya veya durdurmaya zorladı. İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa'nın Başekonomisti David Wech'in hesaplamasına göre, bölgedeki savaş nedeniyle bugün itibarıyla petrol piyasasındaki toplam kayıp 500 milyon varil seviyesine ulaştı. Bu devasa miktarın yaklaşık 190 milyon varillik kısmı, Körfez bölgesinde mahsur kalan tankerlerde bulunuyor. Orta Doğu'dan yapılan ham petrol ve petrol ürünü yüklemelerindeki kayıp ise, 2025 yılındaki günlük ortalama yüklemeler baz alındığında, 310 milyon varil olarak hesaplandı. Bu rakam, halihazırda günlük yaklaşık 12 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürünü kapsıyor. İran ihracatı hariç tutulduğunda, bu gelişmeler Orta Doğu'dan Asya'ya deniz yoluyla giden ham petrol miktarını mevsimsel olarak rekor düşük seviyelere çekmiş durumda. Vortexa verilerine göre, yaşanan 500 milyon varillik toplam kaybın ülkelere göre dağılımı şöyle: Suudi Arabistan 130 milyon varil, Birleşik Arap Emirlikleri 122 milyon varil, Irak 110 milyon varil ve Kuveyt 64 milyon varil. Aynı kapsamda Katar'ın kaybı 46 milyon varil, İran'ın kaybı 15 milyon varil ve diğer ülkelerin toplam kaybı ise 14 milyon varil olarak hesaplanıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üye ülkeleri, 11 Mart tarihinde 400 milyon varille kurum tarihinin en yüksek stratejik petrol rezervini piyasaya sürme kararı almıştı. Ancak piyasadaki mevcut kayıp, IEA'nın açıklayacağı bu rezerv miktarının da üzerinde bulunuyor. David Wech'e göre, bu varillerin piyasaya verilme hızı, yaşanan günlük 17 milyon varillik kaybın oldukça gerisinde kalacak. IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu'daki savaşın dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük tedarik kesintisini yarattığını ifade etti. Birol, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması nedeniyle piyasadan çekilen petrol miktarının, 1973'teki petrol krizi ve sonrasındaki tüm kesintilerden daha yüksek olduğunu bildirmişti. Analistlere göre, petrol piyasasındaki bu büyük arz kaybının etkileri henüz tüketici tarafında tam olarak hissedilmedi. Ancak bu haftadan itibaren bu durumun büyük ölçüde değişmesi ve etkilerin hissedilmeye başlanması bekleniyor. Sizce bu gelişmeler küresel enerji fiyatlarını ve ekonomileri nasıl etkileyecek? |
|