Kayseri’nin Talas ilçesinde, Osmanlı Sokağı olarak bilinen Ali Saip Paşa Sokağı’nda bulunan 300 yıllık tarihi bir konak, Talas Belediyesi tarafından atölyeye dönüştürüldü. Klasik Sanatlar Akademisi adı verilen bu atölyede, Orta Asya’da 2 bin yıl önce kullanılan geleneksel yöntemlerle sanatsal kağıtlar üretiliyor.Atölyede, ilçeye özgü dut ağaçlarının dalları, kullanılmayan yiyecekler ve giyilmeyen kıyafetler gibi malzemeler hamur haline getiriliyor. Tokmak ile dövülerek liflerine ayrılan hamur, daha sonra kalıplara alınıyor.
Kalıplara alınan hamur, keçe veya kabuk bezi gibi ince bir malzeme üzerine transfer ediliyor. Ardından, oda sıcaklığında veya gün ışığında kurumaya bırakılan kağıtlar, sanatsal bir ürün haline geliyor. Bu yöntemle üretilen lifli kağıtların, binlerce yıl özelliklerini koruduğu belirtiliyor.
Atölyede üretilen kağıtlar ve uygulanan eğitim teknikleri, ilerleyen günlerde açılması planlanan Kağıt Müzesi’nde sergilenecek. Atölyenin sorumlusu ve kağıt ustası Selçuk Kılınç, buradaki asıl amacın üretim değil, eğitim vermek olduğunu vurguladı.
Kılınç, “Kayseri’de ve İç Anadolu’da bu sanat alanında tek atölye burası. Burada hiçbir bilgiyi saklamıyoruz. İpekten, pamuktan, ketenden; her türlü lifli bitkiden, sarımsak ve soğandan kağıt üretiyoruz. Bunları insanlara gösteriyoruz” ifadelerini kullandı.
Dut ağacının Orta Asya’da kağıt üretiminde önemli bir faktör olduğuna dikkat çeken Kılınç, bu ağaçtan yapılan kağıdın kolay bozulmadığını söyledi. Kılınç, yakın zamanda çocuklara ve yetişkinlere eğitimler vererek kağıt ustaları yetiştirmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Atölyede üretilen kağıdın ham maddesinin Türkiye’de yetişen ürünlerden oluştuğunu vurgulayan Selçuk Kılınç, sanat camiasının genelde ithal kağıt kullandığına değindi. Kılınç, “Halbuki bu kağıtlar burada üretilebilecek kağıtlar. Biz, bin yıllık bir kağıt üretiyoruz” dedi.
Fabrikasyon kağıtların ömrünün 100-150 yıl olduğunu, kendi ürettikleri asitsiz ve el yapımı kağıtların ise çok daha uzun ömürlü olduğunu ifade eden Kılınç, bu nedenle sanatçıların bu kağıtları tercih ettiğini belirtti.
Türkiye’de bu geleneksel yöntemi kullanan sayılı atölye olduğunu da söyleyen Kılınç, diğer atölyelerde hızlandırıcı makineler kullanıldığını, kendilerinin ise teknolojik alet kullanmadan, tamamen geleneksel usulle çalıştığını aktardı.
Kılınç, “Burası turizm sokağı olduğu için yerli ve yabancı turistlere bu imkanı sunup geleneksel yöntemle kağıt üretimini anlatacağız” diye konuştu. Vatandaşların üretilen kağıtlara şaşkınlıkla tepki verdiğini anlatan Kılınç, soğan ve sarımsaktan üretilen kağıtların özellikle ilgi çektiğini söyledi.
Atölyedeki bir diğer önemli amacın, geri dönüşümün önemini anlatmak olduğunu vurgulayan Selçuk Kılınç, “En ufak bir kağıt bile geri dönüştürülebilir bir madde. Çöpe atmayın. Ormanların yok olmaması için geleceğimize sahip çıkmamız gerekiyor. Kağıdımıza ve ormanlarımıza sahip çıkmamız gerekiyor” çağrısında bulundu.
Sizce geleneksel el sanatlarını yaşatan bu tür atölyeler, yerel kültürün ve sürdürülebilirliğin geleceği için ne kadar önemli?