Görüşmenin ardından, Türkiye-Suriye Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) 1. Dönem Toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya, iki bakanın yanı sıra her iki ülkenin heyet ve iş dünyası temsilcileri katıldı. Bakan Bolat, toplantı sonrası yaptığı açıklamada, 5 Ağustos 2025'te Ankara'da imzalanan JETCO'nun ilk oturumunun İstanbul'da büyük bir başarı ve karşılıklı güven ile tamamlandığını belirtti. Bolat, bugünün iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde tarihi bir dönüm noktası olduğunu kaydetti. İmzalanan protokolün sadece teknik bir metin olmadığını, iki komşu ve kardeş ülke arasındaki ekonomik entegrasyonun, bölgesel kalkınmanın ve yeniden inşa sürecinin kapsamlı bir yol haritası olduğunu vurguladı. Bolat, bu sürecin köklü tarihi bağlar ve kardeşlik dayanışmasını temsil eden samimi bir işbirliği ruhuyla yürütüldüğünü ifade etti. Görüşmelerde, ikili ticaretin dengeli ve sürdürülebilir bir hacme ulaştırılması konusundaki kararlılığın teyit edildiğini aktaran Bolat, "Serbest Ticaret Anlaşması da dahil olmak üzere, geçen yıl 3,7 milyar dolar olan ikili ticaretimizi önce 5 milyar dolara, daha sonra da 10 milyar dolar hedefine ulaştıracak her türlü çözüm ve mekanizmayı ele aldık" dedi. Özellikle tekstil, tarım, gıda ve makine gibi stratejik sektörlerde işbirliğinin derinleştirilmesi kararı alındığını belirten Bolat, tarımsal ticarette öngörülebilirliği sağlamak için düzenleyici çerçeveler konusunda karşılıklı bilgi paylaşımında mutabık kalındığını açıkladı. Bolat ayrıca, toplantı marjında düzenlenecek olan Türkiye-Suriye İş ve Yatırım Forumu ile her iki ülkenin öncü şirket ve yatırımcılarını bir araya getirmekten büyük memnuniyet duyduklarını sözlerine ekledi. Bakan Bolat, bölge ve dünyada yaşanan sıkıntılara değinerek, Türkiye'nin büyümesinde ana rol oynayan dış ticaretin kesintisiz ve birden çok alternatifle gerçekleşmesine büyük önem verdiklerini vurguladı. Bu kapsamda, görüşmelerin önemli maddelerinden birinin de gümrük kapıları olduğuna işaret eden Bolat, "Gümrük kapılarımızın tam kapasiteyle çalışması, lojistik hatların kesintisiz işlemesi, bölgesel tedarik zincirinin istikrarı için hayati önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı. İçinde bulunulan Körfez bölgesindeki savaş şartlarında, Orta Doğu ve Körfez ülkelerinin tedarik ihtiyaçlarının karşılanması noktasında, Türkiye, Suriye, Ürdün, Suudi Arabistan ve Irak'ın içinde yer aldığı transit koridorlarının hızlı çalışmasının büyük önem taşıdığını belirtti. Ticaret Bakanlığı ile Suriye Genel Sınır ve Gümrük Bakanlığı arasında bir Ortak Gümrük Komitesi kurulmasına yönelik anlaşmayı imzaladıklarını ve 27 Mart'ta Türkiye tarafında onay sürecini tamamladıklarını hatırlattı. "Böylece gümrük geçişlerinin tam operasyonel hale gelmesi, aktarma gerekliliklerinin azaltılması ve doğrudan teslimat mekanizmalarının geliştirilmesi konularında yakın işbirliği içinde olacağız" diye konuştu. Bakan Bolat, Suriye'nin birlik ve bütünlüğünün sağlanmasının, ekonomik toparlanma ve yeniden inşa sürecinin, Türk iş dünyası açısından da öncelikli gündem maddeleri arasında olduğunu söyledi. Türk müteahhitlik firmalarının küresel tecrübe ve teknik kapasitesiyle, Suriye'deki konut, altyapı, enerji ve ulaşım projelerinde aktif olarak yer alması konusunda da mutabakat sağlandığını açıkladı. Gerek müteahhitlik gerekse teknik müşavirlik hizmetlerinde işbirliğini artıracak mutabakat zaptını yakın gelecekte imzalamayı ümit ettiklerini belirten Bolat, Suriye tarafının yatırım iklimini iyileştirme ve idari prosedürleri basitleştirme yönündeki adımlarını takdirle karşıladıklarını ifade etti. Son olarak, işbirliğini petrol ve doğalgaz çıkarımı, madencilik, eğitim ve sağlık gibi geniş alanlara yaymaya hazır olduklarını vurgulayan Bolat, Suriye'deki elektrik şebekelerinin yeniden inşası, yenilenebilir enerji yatırımları ve fosfat gibi kritik minerallerin aranması konularında ortak projeler geliştireceklerini kaydetti. Suriye'nin küresel finans sistemine yeniden entegrasyonu ve ödeme altyapılarının güçlendirilmesi yönündeki çabaları içtenlikle desteklediklerini belirten Bolat, bu konuda Suriye Merkez Bankası ile TCMB ve BDDK gibi kurumlar arasındaki işbirliğin hızlandığını söyledi. Türk bankalarının Suriye'de varlık göstermesinin, yatırım ve ticaret ilişkilerini daha da güçlendireceğine inandıklarını ifade eden Bolat, bugün imzalanan JETCO 1. Toplantı Protokolü'nün ilişkilerin kurumsal bir zemine oturduğunun ilanı olduğunu dile getirdi. Bir sonraki JETCO toplantısını Şam'da gerçekleştirmek üzere sözleştiklerini de sözlerine ekledi. Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Nidal Şaar ise Türkiye ile iyi bir zeminde çalışmalara başladıklarını, ekonomik, kültürel ve sosyal alanda işbirliğini devam ettirdiklerini belirtti. Her iki ülkenin de çıkarına olacak şekilde yeni bir zeminde işbirliği başlattıklarını aktaran Şaar, "Gerçekten çok güçlü temeller üzerinde bu işbirliğini artık oturtuyoruz. Bütün ekonomik imkanları en iyi şekilde her iki ülke için de kullanma azmindeyiz" yorumunu yaptı. Türkiye ile Suriye'nin özel ilişkilerinin olduğunu ve bunu genişletme imkanı bulacaklarını kaydeden Şaar, ciddi projelerin bulunduğunu ve bu yolda yürürken Türkiye'nin yanlarında olduğunu söyledi. Şaar, Halep'te kurulması planlanan sanayi bölgesi ile ilgili çalışmaların sanayiciler tarafından devam ettiğini belirterek, "Bunun başka projelere ve iş ortamına doğrudan etkisi olacaktır. Suriye ile Türkiye arasında ekonomik işbirliğinin nitelikli olmasını istiyoruz" diyerek sözlerini tamamladı. Öte yandan, Türkiye-Suriye 1. Dönem JETCO Toplantısı kapsamında, iki ülke arasında "ürün güvenliği ve denetimi", "teknik düzenlemeler", “standardizasyon", "uygunluk" ve "metroloji" alanlarında işbirliği anlaşması imzalandı. Sizce Türkiye-Suriye arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolar hedefine ulaşması önündeki en önemli fırsatlar ve zorluklar neler olabilir? |
|