Kahvemi yudumlarken, ekranda gezinirken gözüme bu soru takıldı. 
İçimden "Vay canına, bu gerçekten iyi bir kafa karıştırıcı" dedim. Düşünsenize, hayatın anlam, değer veya amaç taşımadığını iddia eden, her şeyin boş ve anlamsız olduğuna inanan biri... Kalbi bir gün "pıt" diye atıveriyor ve kendini bir başka insana "anlamsızca" bağlanmış buluyor. Bu bir çelişki mi, yoksa insan doğasının en büyük zaferi mi? Gelin bu çetrefilli yola birlikte çıkalım.
Aşkın Anlamı, Nihilizmin Boşluğu
Önce temellere inelim. Nihilizm, en kabaca haliyle, varoluşun nesnel bir anlamı, değeri veya amacı olmadığını savunur. İnançlar, ahlak, güzellik... Hepsi insanın uydurduğu, geçici yapılar. Bir nihilist için dünya, büyük bir sessizlikte sallanan, nötr bir uzay gemisidir.
Peki ya aşk? Aşk, tam tersine, bize en derin anlamı, en büyük değeri ve en güçlü amacı vaat eden duygu. "Sen benim her şeyimsin" deriz. "Hayatım anlam kazandı." Peki, "her şey"in hiçbir şey olduğuna inanan biri, nasıl olur da birini "her şeyi" yapabilir? Burada kocaman bir gerilim var.
"Sen Benim Hiçliğimsin": Aşkı Nihilist Okumak
İşte tam da bu noktada, nihilizmin aşkı "anlamsızlaştırmak" yerine, onu bambaşka bir şekilde deneyimleme ihtimali doğuyor. Belki de nihilist bir insan için aşk, en saf haliyle yaşanabilir. Neden? Çünkü hiçbir sosyal beklenti, dini inanç, "ebedi bağ" romantizmi veya gelecek projeksiyonu onun için gerçek anlam taşımaz. Aşk, sadece ve sadece "şu anda" var olan, biyokimyasal ve duygusal bir olgudur. Geleceği, evliliği, "mutlu son"u düşünmeden, anın içindeki o yoğun çekimi, bağlılığı yaşayabilir. Belki de nihilist aşk, en bencil ve aynı zamanda en saf aşktır; hiçbir dışsal anlam yükü olmadan, sırf "hissettiği için" sever.
Filozof Albert Camus'nün absürdizminden bir parça ödünç alalım. Camus, evrenin anlamsızlığı ile insanın anlam arayışı arasındaki çatışmayı "absürd" olarak tanımlar. Ona göre isyan, bu absürdü kabul edip yine de yaşamı sonuna kadar yaşamaktır. Nihilist bir aşık da benzer bir isyanı gerçekleştiriyor olabilir mi? "Hiçbir şey anlamlı değil, AMA ben yine de bu insanı seviyorum" diyerek, boşluğa karşı en güzel başkaldırılardan birini yapıyor olabilir.
Diğer Taraf: Aşk, Nihilizmin Sonu mu?
Peki ya tam tersi? Belki de gerçek ve derin bir aşk deneyimi, nihilizmi sarsabilecek en güçlü duygudur. Birini sevmek, onun değerli, benzersiz, "anlamlı" olduğunu hissettirir. Bu his o kadar güçlüdür ki, kişinin "hiçbir şey değerli değil" inancını temelden sarsabilir. Friedrich Nietzsche (ki kendisi sıklıkla yanlış anlaşılan bir nihilist eleştirmenidir), insanın kendi değerlerini yaratabileceğinden bahseder. Belki de aşk, bir nihilistin kendi yarattığı ilk ve en güçlü "değer"idir. Onun için anlamsız olan evrendir, ama sevdiği insan, kendi seçimiyle belirlediği ve anlam yüklediği bir "vaha"dır.
Sonuç olarak... (Dur, bu kelimeyi kullanmayacaktım!
) Yani, düşüncelerimi toparlamam gerekirse, cevap kesin değil. Nihilizm bir şemsiye değil, kişiden kişiye değişen bir deneyim. Kimi için aşk, nihilist dünya görüşüyle yan yana yaşayabilen, hatta onu güzelleştiren bir duygu. Kimi için ise aşk, nihilizmin soğuk duvarlarını yıkan bir sarsıntı.
Peki sizce? Anlamsız bir evrende, birine anlam yüklemek en büyük çelişki mi, yoksa en insani başkaldırı mı?
İçimden "Vay canına, bu gerçekten iyi bir kafa karıştırıcı" dedim. Düşünsenize, hayatın anlam, değer veya amaç taşımadığını iddia eden, her şeyin boş ve anlamsız olduğuna inanan biri... Kalbi bir gün "pıt" diye atıveriyor ve kendini bir başka insana "anlamsızca" bağlanmış buluyor. Bu bir çelişki mi, yoksa insan doğasının en büyük zaferi mi? Gelin bu çetrefilli yola birlikte çıkalım. Aşkın Anlamı, Nihilizmin BoşluğuÖnce temellere inelim. Nihilizm, en kabaca haliyle, varoluşun nesnel bir anlamı, değeri veya amacı olmadığını savunur. İnançlar, ahlak, güzellik... Hepsi insanın uydurduğu, geçici yapılar. Bir nihilist için dünya, büyük bir sessizlikte sallanan, nötr bir uzay gemisidir.
Peki ya aşk? Aşk, tam tersine, bize en derin anlamı, en büyük değeri ve en güçlü amacı vaat eden duygu. "Sen benim her şeyimsin" deriz. "Hayatım anlam kazandı." Peki, "her şey"in hiçbir şey olduğuna inanan biri, nasıl olur da birini "her şeyi" yapabilir? Burada kocaman bir gerilim var.
"Sen Benim Hiçliğimsin": Aşkı Nihilist Okumakİşte tam da bu noktada, nihilizmin aşkı "anlamsızlaştırmak" yerine, onu bambaşka bir şekilde deneyimleme ihtimali doğuyor. Belki de nihilist bir insan için aşk, en saf haliyle yaşanabilir. Neden? Çünkü hiçbir sosyal beklenti, dini inanç, "ebedi bağ" romantizmi veya gelecek projeksiyonu onun için gerçek anlam taşımaz. Aşk, sadece ve sadece "şu anda" var olan, biyokimyasal ve duygusal bir olgudur. Geleceği, evliliği, "mutlu son"u düşünmeden, anın içindeki o yoğun çekimi, bağlılığı yaşayabilir. Belki de nihilist aşk, en bencil ve aynı zamanda en saf aşktır; hiçbir dışsal anlam yükü olmadan, sırf "hissettiği için" sever.
Filozof Albert Camus'nün absürdizminden bir parça ödünç alalım. Camus, evrenin anlamsızlığı ile insanın anlam arayışı arasındaki çatışmayı "absürd" olarak tanımlar. Ona göre isyan, bu absürdü kabul edip yine de yaşamı sonuna kadar yaşamaktır. Nihilist bir aşık da benzer bir isyanı gerçekleştiriyor olabilir mi? "Hiçbir şey anlamlı değil, AMA ben yine de bu insanı seviyorum" diyerek, boşluğa karşı en güzel başkaldırılardan birini yapıyor olabilir.
Diğer Taraf: Aşk, Nihilizmin Sonu mu?Peki ya tam tersi? Belki de gerçek ve derin bir aşk deneyimi, nihilizmi sarsabilecek en güçlü duygudur. Birini sevmek, onun değerli, benzersiz, "anlamlı" olduğunu hissettirir. Bu his o kadar güçlüdür ki, kişinin "hiçbir şey değerli değil" inancını temelden sarsabilir. Friedrich Nietzsche (ki kendisi sıklıkla yanlış anlaşılan bir nihilist eleştirmenidir), insanın kendi değerlerini yaratabileceğinden bahseder. Belki de aşk, bir nihilistin kendi yarattığı ilk ve en güçlü "değer"idir. Onun için anlamsız olan evrendir, ama sevdiği insan, kendi seçimiyle belirlediği ve anlam yüklediği bir "vaha"dır.
Sonuç olarak... (Dur, bu kelimeyi kullanmayacaktım!
) Yani, düşüncelerimi toparlamam gerekirse, cevap kesin değil. Nihilizm bir şemsiye değil, kişiden kişiye değişen bir deneyim. Kimi için aşk, nihilist dünya görüşüyle yan yana yaşayabilen, hatta onu güzelleştiren bir duygu. Kimi için ise aşk, nihilizmin soğuk duvarlarını yıkan bir sarsıntı.Peki sizce? Anlamsız bir evrende, birine anlam yüklemek en büyük çelişki mi, yoksa en insani başkaldırı mı?