CNN Türk Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, günümüzdeki çatışmaların sadece can kaybı ve yıkımla değil, aynı zamanda ciddi çevresel sonuçlarla da kendini gösterdiğini belirtti. Özellikle savaş bölgelerindeki petrol rafinerileri, kuyuları ve tesislerinde meydana gelen yangınların, atmosfere büyük miktarda zararlı kirletici saldığına dikkat çekti.Petrol yangınları sonucu atmosfere karışan yanmış ve yanmamış hidrokarbonlar, kükürt dioksit (SO₂) ve partikül maddeler, hava kalitesini olumsuz etkiliyor. Bu kirleticiler ilk etapta atmosferde asılı kalarak zamanla yeryüzüne çökerken, bilim dünyası bu süreci "kuru birikme" olarak tanımlıyor. Ancak asıl endişe verici boyut, bu kirleticilerin yağmur sularıyla birleşerek su kaynaklarını, barajları, toprakları, ormanları ve diğer bitki örtüsünü kirletmesiyle ortaya çıkıyor.
Prof. Dr. Şen'e göre en büyük risk, bu kirleticilerin bulut seviyesine kadar yükselmesi durumunda başlıyor. Atmosferdeki su damlacıklarıyla kimyasal reaksiyona giren kükürt dioksit, sülfürik aside (H₂SO₄) dönüşerek "asit yağmuru" oluşumuna zemin hazırlıyor. Asit yağmurlarının etkilediği bölgelerde toprak ve tarım alanları zarar görürken, su kaynakları kirleniyor. Bu durum, hem hayvanlar hem de insanlar için ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Özellikle astım hastaları, çocuklar ve bebekler bu olumsuz etkilerden daha fazla risk altında kalabiliyor.
Bu tür çevresel kirleticilerin coğrafi sınır tanımadığını vurgulayan Prof. Dr. Orhan Şen, rüzgâr ve meteorolojik sistemler aracılığıyla çok uzak mesafelere taşınabildiğini belirtti. Örneğin, İran'daki petrol yangınlarından yayılan kirleticilerin Afganistan, Pakistan ve Çin gibi ülkelere kadar ulaşabildiği, hatta küresel atmosfer dolaşımıyla dünyanın farklı bölgelerine kadar taşınabildiği bilgisini paylaştı.
Şu an için Türkiye'ye yönelik doğrudan bir asit yağışı tehdidinin olmadığını ifade eden Şen, ancak mevcut meteorolojik sistemlerin seyrinin değişmesi halinde bu riskin ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu. Özellikle önümüzdeki hafta sonu Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde beklenen yağışlar sırasında, eğer kirleticiler bu bölgelere ulaşırsa, asit yağmurlarının gözlemlenebileceği ihtimalini dile getirdi.
Prof. Dr. Şen, geçmişte de benzer etkilerin yaşandığını hatırlatarak, 1991'deki Körfez Savaşı sırasında Kuveyt'teki petrol yangınlarının Türkiye'yi etkilediğini belirtti. Önümüzdeki aylarda Basra alçak basıncı sisteminin etkisinin artmasıyla birlikte Orta Doğu'dan Türkiye'ye doğru hava akımlarının güçlenebileceğini ve bu durumun kirleticilerin Türkiye'ye taşınma olasılığını artırabileceğine dikkat çekti.
Petrol yangınlarının bir diğer önemli etkisinin de atmosferde yoğun duman ve partikül tabakası oluşturması olduğunu belirten Şen, bu durumun sadece çevreyi değil, aynı zamanda askeri sistemleri dahi olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Atmosferdeki yoğun partikül yoğunluğu, lazer güdümlü sistemlerin ışınlarını saçarak füze ve diğer mühimmatların hedeflerini şaşırmasına neden olabiliyor.
Prof. Dr. Orhan Şen, bu tür potansiyel risklere karşı en önemli tedbirin meteorolojik verilerin titizlikle takip edilmesi olduğunu vurguladı. Olası bir risk durumunda vatandaşların maske kullanması, yağmur altında uzun süre kalmaktan kaçınması ve temas halinde vücutlarını temizleyerek duş almaları gerektiği tavsiyesinde bulundu.
Peki, bu tür çevresel riskler göz önüne alındığında, gelecekte benzer durumlarla daha sık karşılaşma ihtimalimiz hakkında ne düşünüyorsunuz?
Anlık son dakika haberleri ve tartışmalar için Telegram kanalımıza katılın:
Bu bağlantı ziyaretçiler için gizlenmiştir. Görmek için lütfen giriş yapın veya üye olun.