 Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Süregelen ABD-İsrail-İran savaşının dünyanın en kritik enerji ve ticaret koridorlarında cereyan ettiğini vurgulayan Şimşek, bu durumun yalnızca bölge ülkeleri için değil, küresel ekonomi için de ağır sonuçlar doğuracağını ifade etti.Şimşek, en önemli sorunun savaşın ne kadar süreceği ve çatışmaların yayılıp yayılmayacağı olduğunu kaydetti. Kısa süreceğini düşünürsek, dünya ekonomisinin geçen sene 12 günlük İsrail ve İran Savaşı'na karşı büyük bir direnç gösterdiğini hatırlattı. Bahsi geçen bölgenin, küresel petrol tedarikinin neredeyse beşte birini karşıladığını belirten Bakan, tedarik zincirlerinde bir kırılma olduğuna dikkat çekti. Petrol fiyatlarındaki yükselişin kalıcı olması halinde, küresel enflasyonu ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Şimşek, şu ana kadar Brent petrol fiyatlarının, savaş öncesi cuma kapanışına göre yüzde 40'tan fazla arttığını açıkladı. Doğal gazdaki artışın Avrupa'da yüzde 56'dan fazla, jet yakıtındaki artışın ise neredeyse yüzde yüze yakın olduğunu bildirdi. Hürmüz Körfezi'nin küresel ticaret ve enerji akışında çok kritik bir bölge olduğunu vurgulayan Şimşek, bu nedenle savaşın etkilerinin çok güçlü bir şekilde hissedilmeye başlandığını söyledi. Hem Kızıldeniz hem de Hürmüz Körfezi'nde eş zamanlı aksaklıklar yaşandığına dikkat çeken Bakan, Asya'dan Avrupa'ya ve Avrupa'dan Asya'ya uzanan sevkiyat sürelerinin uzadığını ifade etti. Şimşek, küresel ticaret ve büyümenin de bu gelişmelerden olumsuz etkileneceğini vurgulayarak, küresel piyasalarda risk iştahının gerilediğini aktardı. Bir korku ve riskten kaçınma ortamı olduğunun altını çizdi. Şu anda finansal koşulların da sıkılaştığını belirten Şimşek, bunun sermaye akışının yönünü değiştirdiğini söyledi. Özellikle gelişmekte olan ülkelerden veya riskli alanlardan, daha az riskli algılanan bölgelere fon akışı olduğunu kaydetti. Savaş uzarsa, küresel ekonomi açısından ciddi bir enflasyon, finansal koşullarda sıkılaşma ve büyümede yavaşlama riskinin yanı sıra, enerji fiyatları ve tedarik zincirindeki kırılmalar uzun sürerse bir resesyon ve stagflasyon riskinin de söz konusu olduğunu dile getirdi. Şimşek, çatışmaların başlamasının hemen ardından Finansal İstikrar Kurulu'nu toplayarak ilgili kurumlarla senaryo analizleri yaptıklarını ve alınması gereken tedbirleri netleştirdiklerini anlattı. Piyasaların sağlıklı işlemesi ve bölgesel çatışmanın Türkiye ekonomisine yansımalarını sınırlamak için birtakım tedbirler aldıklarını belirten Bakan, proaktif tedbirler sayesinde savaşın piyasalarına yansımasını sınırlandırdıklarını ifade etti. Bölgede yer almalarına karşın, bölgeyle doğrudan bağlantısı olmayan ülkelerin bile büyük çaplı etkilerle karşılaştığına işaret etti. Endonezya, Güney Kore ve Güney Afrika gibi ülkelerin borsalarındaki düşüşün yüzde 10 ve üzerinde seyrederken, Türkiye'de bu oranın yüzde 5,5 ile sınırlı kaldığını açıkladı. Tedbirlere karşın, çatışmanın yarattığı belirsizlik ortamında ikincil piyasadaki tahvil faizleri ve risk primlerinin yükseldiğini kaydeden Şimşek, bunun temel nedeninin Türkiye'nin de bölgede olması ve bu gelişmelerden bağımsız kalamaması olduğunu vurguladı. Petrol, doğal gaz ve petrokimya ürün fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki olumsuz etki potansiyeline karşılık eşel mobil sistemini devreye aldıklarını bildirdi. İran dahil bölgeye ihracatlarının yaklaşık 30 milyar dolar, bölgeden ithalatlarının ise yaklaşık 19 milyar dolar düzeyinde olduğunu açıkladı. Bölgeden gelen turist sayısının yaklaşık 10 milyon kişi, turizm gelirinin ise yaklaşık 10 milyar dolar civarında olduğunu söyledi. Şimşek, geçen yılki İsrail-İran Savaşı'nı anımsatarak, Hürmüz Körfezi'nin kapanması ve dünya enerji ticaretinin bu ölçekte etkilenmesinin Türkiye'de de etki yaratacağını, ancak bu şoku şu ana kadar iyi yönettiklerini belirtti. Merkez Bankası'nın döviz ve TL likiditesini yönetmek üzere önemli adımlar attığını, TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerini başlattıklarını ifade etti. Sermaye Piyasası Kurulu'nun borsada spekülatif hareketlere karşı tedbirler aldığını ve açığa satışı geçici olarak yasakladıklarını aktardı. Borsa İstanbul'un attığı adımlarla emir işlem yoğunluğunu düşürerek piyasadaki oynaklığı azalttıklarını kaydetti. Bakanlık olarak eşel mobil sistemine geçtiklerini tekrarlayan Şimşek, enerji fiyatlarında ciddi bir tepki beklediklerini ve Körfez'in kapanması riskinin fiyatlara etkisini değerlendirdiklerini anlattı. Eşel mobil sistemini uygulamasaydık, bugün itibarıyla örneğin Ankara'da mazotun litresinin 83 lira 10 kuruş olacağını hesapladıklarını bildirdi. Petrol fiyatlarındaki yükselişle 83 lira 10 kuruş olacak mazot fiyatının, eşel mobil sayesinde şu an 67 lira 10 kuruş olduğunu açıkladı. Benzinde de bugün itibarıyla fiyatın 62 lira 30 kuruş olduğunu, sistem devreye alınmasaydı 71 lira 11 kuruş olacağını ifade etti. Bu sistemi vatandaşa yansımaları sınırlamak için devreye aldıklarını, geçici olduğuna inandıklarını, kalıcı olması halinde sürdürülebilir olmayacağını vurguladı. Uyguladıkları programla enflasyonu kalıcı şekilde aşağı çekmeyi hedeflediklerini, ideal olarak yüzde 20'nin altına düşürmeyi istediklerini bildirdi. Petrol şokunun geçici olarak dezenflasyon programını rayından çıkarma riski olduğunu, eşel mobille vatandaşın alım gücü yanında ihracatçı ve üreticinin rekabet gücünü de korumaya çalıştıklarını aktardı. Savaşın kazananının olmayacağının altını çizen Şimşek, bölgelerinde savaş istemediklerini ifade etti. Türkiye'nin bölgesinde istikrar, huzur ve barış olduğunda refaha yükseleceğini, bu nedenle yaşananların kendilerini üzdüğünü söyledi. Savaşın bir an önce bitmesini ve bölgedeki ülkelerin fazla yıkım olmadan bu krizi atlamasını arzuladıklarını belirtti. Türkiye'nin şu anda bölgenin istikrar adalarından biri olduğunu vurguladı. Bölgede son 20-30 yılda çok çatışma yaşandığını, ancak Cumhurbaşkanı'nın liderliğinde bu çatışmaların dışında kaldıklarını kaydetti. Tedarik zincirlerindeki kırılmaların küresel firmalara çeşitlendirmeye gitmeleri gerektiğini gösterdiğini, çeşitlendirmeye gideceklerse en önemli ülkelerden birinin Türkiye olduğunu düşündüğünü ifade etti. Türkiye'nin hem istikrarlı hem büyük bir ekonomi olarak önemli bir alternatif olarak ön plana çıktığını söyledi. Dünyada birçok jeopolitik gerginlik olduğunu aktaran Şimşek, Türkiye'nin savunma sanayisinin çok güçlü olduğuna dikkati çekti. Bir ülkenin savunma sanayii güçlüyse, dışa bağımlılığı azsa ve bu alanda atılım yapmışsa caydırıcılığının da arttığını belirterek, Türkiye'nin bu niteliklerin tamamını taşıdığını vurguladı. Savunma sanayisinde başarılı olan ülkelerin sivil teknolojilerde de başarılı olabileceğini ifade eden Bakan, savunma sanayisinde ileri olmanın, sağlık, tarım ve yenilenebilir enerji teknolojileri gibi birçok alanda katma değeri yüksek sanayiye geçişi de sağlayabildiğini söyledi. Savunma sanayisinin güçlü olması bakımından Türkiye'nin bölgesinde önemli bir aktör olduğunu bir kez daha kaydetti. Sizce küresel ekonomi, mevcut jeopolitik gerilimlerin yarattığı enflasyon ve resesyon risklerini atlatabilecek mi? |
|
Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi
Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.
- Konuyu Başlatan BinGünlükHaber
- Başlangıç tarihi