 ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının beşinci haftasına girmesiyle, çatışmaların yakın zamanda sona ereceğine dair umutların azalması, hisse senedi piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Geçtiğimiz hafta zaman zaman artan iyimserlik kalıcı olmazken, yeni haftada gerilimlerin yeniden tırmanması, küresel piyasalardaki satış baskısının sürmesine neden oldu.Enerji fiyatlarının görece yüksek seyretmeye devam edebileceği öngörüleri, küresel piyasalardaki risk algısını besliyor. Yatırımcılar, yüksek petrol fiyatlarının küresel ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceği endişesiyle temkinli davranıyor. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra, ekonomik veriler de piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Geçen hafta ABD'de açıklanan hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri, sırasıyla 51,1 ve 51,4 ile 11 ayın en düşük seviyesine gerileyerek, savaşın büyüme üzerindeki ilk etkilerini gösterdi. Bu gelişmelerin ardından, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Amerikan Merkez Bankası (Fed)'in gelecek dört toplantıda büyük ihtimalle politika faizini sabit bırakacağı öngörülüyor. Ancak bankanın ekim ve aralık toplantılarında faiz artırımı yapabileceğine dair tahminler de güç kazanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, "İran'ın elektrik santrallerini hedef alma" kararını 6 Nisan'a kadar durdurduğunu ve müzakerelerin "çok iyi gittiğini" ifade etmişti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran'a yönelik askeri operasyonların "aylar değil, birkaç hafta içinde" sona ermesinin beklendiğini açıkladı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise sosyal medya paylaşımında, enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla çok sayıda "yalan haber" yayıldığını öne sürdü. Kalibaf, piyasanın artık bu haberlere duyarsız hale geldiğini ve gerçek fiyatların er ya da geç ortaya çıkacağını belirtti. Taraflardan gelen bu çelişkili açıklamalar, piyasalardaki belirsizliği ve satış baskısını artırıyor. Öte yandan, bölgedeki çatışmalar bugün de devam etti. Tahran'da art arda patlamalar meydana geldiği ve kentte hava savunma sisteminin aktif hale geldiği kaydedildi. Donald Trump'ın uzun süredir hedeflenen birçok İran hedefinin vurulduğuna ve Harg Adası'nın kontrol altına alınabileceğine dair açıklamaları içeren haber akışı, saldırıların beklenenden daha uzun sürebileceği endişelerini tetikledi. Diğer bir gelişme olarak, Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak'ın 1 Nisan'dan itibaren benzin ihracatının yasaklanması talimatını verdiği bildirildi. Fed yetkilileri de savaşın ABD ekonomisi üzerindeki etkilerini vurgulamaya devam ediyor. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, artan petrol fiyatlarının tüketici güvenini etkilediğine işaret ederek, yüksek benzin fiyatlarının diğer alanlardaki harcamaları kısıtlayabileceğini kaydetti. Petrol fiyatlarındaki ani artıştan önce dahi enflasyonla mücadelede kaydedilen ilerlemenin durma riskiyle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Barkin, enflasyon ve enflasyon beklentilerine dair verileri dikkatle izleyeceğini açıkladı. Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson ise Orta Doğu'daki çatışmanın, hem enflasyon hem de büyüme açısından yeni riskler yarattığına dikkat çekti. Makroekonomik veri tarafında, ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi, mart ayında aşağı yönlü revizyonla 53,3 oldu ve yılın en düşük seviyesini gördü. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ise mart ayında, Nisan 2025'ten bu yana en yüksek aylık artışını kaydederek yüzde 3,4'ten yüzde 3,8'e yükseldi. Bu gelişmelerle birlikte, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,39 seviyesinde dengelenirken, dolar endeksi yüzde 0,1'lik hafif bir azalışla 100 seviyesinde işlem gördü. Orta Doğu'daki gelişmelerle enerji emtia grubundaki yükselişler sürerken, Brent petrolün varil fiyatı yeni güne yüzde 2,5 artışla 115,4 dolar seviyesinden işleme başladı. Enerji fiyatlarındaki hızlı artışın enflasyon endişelerini körüklemesi ve Fed'in bu yıl şahin adımlar atabileceğine dair beklentilerle, altının onsu haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,1'lik bir düşüşle 4 bin 489 dolar civarından işlem görüyor. Analistler, Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin devam etmesi durumunda uzun vadede petrol talebinin azalabileceğini ve bunun küresel ekonomik aktiviteyi ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor. Bu ortamda, cuma günü Dow Jones endeksi yüzde 1,73, S&P 500 endeksi yüzde 1,67 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,15 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar da yeni haftaya düşüşle başladı. Avrupa borsalarında da jeopolitik risklerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki artışın negatif etkileriyle cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Fransa Merkez Bankası (Banque de France) Başkanı Francois Villeroy de Galhau, Avrupa Merkez Bankası (ECB)'nın enerji fiyatları kaynaklı enflasyonun genele yayılmasını önleme konusunda kararlı olduğunu, ancak faiz artırım tarihlerini tartışmak için henüz erken olduğunu söyledi. Diğer taraftan, Alman İş Piyasası ve Meslek Araştırmaları Enstitüsü (IAB), Orta Doğu'daki tırmanan gerilim ve artan enerji maliyetlerinin Alman iş gücü piyasası üzerindeki baskısını sürdürdüğünü bildirdi. Makroekonomik verilere bakıldığında, İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre ülkede perakende satışlar şubat ayında yüzde 0,4 geriledi. Piyasa beklentisi ise satışların bu ayda yüzde 0,7 düşeceği yönündeydi. Bu gelişmelerle, cuma günü Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,38, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,87, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,74 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,05 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar da güne düşüşle başladı. Orta Doğu'daki savaşın beşinci haftasına girmesi ve diplomatik çözüm arayışlarına rağmen çatışmaların tırmanmasıyla, Asya borsaları da haftaya sert düşüşlerle başladı. Dolar/Yen paritesi 160 seviyesinin üzerini test ederken, yendeki zayıflığın devam etmesi halinde Japonya'da politika yapıcıların döviz piyasasına müdahale edebileceği tahmin ediliyor. Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, yenin ekonomi ve fiyatlar üzerindeki etkilerini yakından takip edeceklerini belirtti. Ueda, zayıf bir para biriminden kaynaklanan artan ithalat maliyetlerinin önümüzdeki aylarda faiz oranlarını artırmayı haklı çıkarabileceğini ifade etti. Orta Doğu'daki gerilimin petrol, doğalgaz, gübre, plastik ve alüminyum fiyatlarının yanı sıra uçak ve gemi yakıtı fiyatlarında da artışa neden olması, Asya ekonomileri için büyük bir risk oluşturuyor. Zira bölgenin büyük bir kısmı, enerji ihtiyacını Orta Doğu'dan karşılıyor. Bununla birlikte, gıda, ilaç ve petrokimya ürünlerinin fiyatlarında da artış bekleniyor. Analistler, Japonya'nın petrolünün yaklaşık yüzde 90'ını ve doğalgazının yüzde 75'ini Hürmüz Boğazı üzerinden ithal ettiğini vurguluyor. Boğaz kaynaklı arz endişeleriyle enflasyonun sert şekilde yükseleceği tahmin edilirken, ülke tahvil piyasasında da satış baskısı gözlemleniyor. Bu gelişmelerle, Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,82 ile 1997'den, 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 2,39 ile 1999'dan bu yana görülen en yüksek seviyelere ulaştı. Japonya Merkez Bankası (BoJ) toplantı tutanaklarında ise, faiz artırımının zamanlaması ve boyutunun, Orta Doğu'daki durumun gidişatı gibi faktörler dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Söz konusu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,3, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 değer kaybederken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 artış gösterdi. Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,23 değer kaybederek 12.698,19 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP)'nda BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise, cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,23 azalışla 14.668,00 puandan işlem gördü. Öte yandan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ilişkin tedbir ve uygulamalara 10 Nisan seans sonuna kadar devam edilmesini kararlaştırdı. Buna göre, açığa satış yasağının yanı sıra, kredili sermaye piyasası işlemleri süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına yönelik tedbirlerin de aynı tarihe kadar devam edeceği bildirildi. Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,3 artışla 44,4564'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde, 44,4660 seviyesinden işlem görüyor. |
|
Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi
Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.
- Konuyu Başlatan BinGünlükHaber
- Başlangıç tarihi
-
- Etiketler
- analistler bugün yurt içinde [b]ekonomik