Kazakistan’ın Orta Asya bölgesinin en önemli ülkelerinden biri olduğunu söyleyen CNN TÜRK Haber Koordinatörü İdris Arıkan, “Anayasa referandumuyla ilgili bir süreç yaşanıyor. Bu, bu bölge için çok önemli” dedi.
Arıkan, “Özellikle Sovyet döneminden sonraki süreçte uzun yıllar Nazarbayev yönetiminde kaldı” ifadelerini kullandı. Haber koordinatörü, Türkçenin bir versiyonu olan Kazakça’nın artık resmî dil olarak kabul edilmeye çalışıldığını ve referandum sürecinde bunların oylanmasının beklendiğini belirtti.
Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Ömer Kocaman da, “Anayasa önemli değişiklikler getiriyor” dedi. Kocaman, buradaki bazı değişikliklerin dikkat çekici olduğunu vurguladı.
Kocaman, “Bunlardan birisi meclis yapısının değişmesi. Çift kameralı sistemden tek kameralı sisteme geçiyorlar ve meclisin ismi, Türk ve Kazak tarihine uygun bir şekilde ‘Kurultay’ olarak değiştiriliyor” şeklinde konuştu.
Yeni anayasa referandumu kabul oranı yüzde 86,7 olarak açıklandı. Referanduma katılım oranı da 20 milyonun üzerinde nüfusa sahip ülke için nispeten yüksek olan yüzde 70,98 seviyesinde gerçekleşti.
İdris Arıkan, “30 yıl boyunca bölgeyi, bu ülkeyi Nazarbayev yönetti. O dönemde görünmez bir el gibi ülkenin bütün alanlarında Nazarbayev’in etkisi görüldü” dedi.
Arıkan, “Geldiğimiz noktada şunu gördük: 2022 Ocak olayları ve sonrasında yaşanan süreçte Nazarbayev ve ekibinin bir şekilde sistemden çıkarılması, ardından başlatıldığı iddia edilen demokratikleşme adımları… Şimdi yeni lider Tokayev bunun için adımlar attığını söylüyor” ifadelerini kullandı.
Ömer Kocaman ise, “Beklentimiz, Kazakistan’ın siyasi, ekonomik ve kültürel kalkınma yolunda istikrarını sürdürmesi ve istikrarlı bir şekilde kalkınmasına devam etmesi” dedi.
Kocaman, “Bu bizim için çok kıymetli, çok önemli. Çünkü güçlü Kazakistan, güçlü Türk dünyası demektir” şeklinde konuştu.
Referandum takvimine göre mevcut parlamento 1 Temmuz’da feshedilecek. Cumhurbaşkanı Tokayev, bir ay içinde tek meclisli Kurultay için seçimleri ilan etmek zorunda kalacak.
Bu seçimlerin, ilanın ardından 2 ay içinde — muhtemelen 2026 Ağustos sonu veya Eylül başında — yapılması bekleniyor. Bu arada Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, yeni anayasanın görev süresi sınırlarını sıfırlayabileceği yönündeki spekülasyonlarla alevlenen erken cumhurbaşkanlığı seçimi iddialarını reddetti.
Tokayev, bir sonraki başkanlık seçiminin planlandığı gibi 2029’da yapılacağını açıkladı.
Sizce Kazakistan’daki bu anayasal değişiklikler bölgesel istikrarı nasıl etkiler?
Arıkan, “Özellikle Sovyet döneminden sonraki süreçte uzun yıllar Nazarbayev yönetiminde kaldı” ifadelerini kullandı. Haber koordinatörü, Türkçenin bir versiyonu olan Kazakça’nın artık resmî dil olarak kabul edilmeye çalışıldığını ve referandum sürecinde bunların oylanmasının beklendiğini belirtti.
Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Ömer Kocaman da, “Anayasa önemli değişiklikler getiriyor” dedi. Kocaman, buradaki bazı değişikliklerin dikkat çekici olduğunu vurguladı.
Kocaman, “Bunlardan birisi meclis yapısının değişmesi. Çift kameralı sistemden tek kameralı sisteme geçiyorlar ve meclisin ismi, Türk ve Kazak tarihine uygun bir şekilde ‘Kurultay’ olarak değiştiriliyor” şeklinde konuştu.
Yeni anayasa referandumu kabul oranı yüzde 86,7 olarak açıklandı. Referanduma katılım oranı da 20 milyonun üzerinde nüfusa sahip ülke için nispeten yüksek olan yüzde 70,98 seviyesinde gerçekleşti.
İdris Arıkan, “30 yıl boyunca bölgeyi, bu ülkeyi Nazarbayev yönetti. O dönemde görünmez bir el gibi ülkenin bütün alanlarında Nazarbayev’in etkisi görüldü” dedi.
Arıkan, “Geldiğimiz noktada şunu gördük: 2022 Ocak olayları ve sonrasında yaşanan süreçte Nazarbayev ve ekibinin bir şekilde sistemden çıkarılması, ardından başlatıldığı iddia edilen demokratikleşme adımları… Şimdi yeni lider Tokayev bunun için adımlar attığını söylüyor” ifadelerini kullandı.
Ömer Kocaman ise, “Beklentimiz, Kazakistan’ın siyasi, ekonomik ve kültürel kalkınma yolunda istikrarını sürdürmesi ve istikrarlı bir şekilde kalkınmasına devam etmesi” dedi.
Kocaman, “Bu bizim için çok kıymetli, çok önemli. Çünkü güçlü Kazakistan, güçlü Türk dünyası demektir” şeklinde konuştu.
Referandum takvimine göre mevcut parlamento 1 Temmuz’da feshedilecek. Cumhurbaşkanı Tokayev, bir ay içinde tek meclisli Kurultay için seçimleri ilan etmek zorunda kalacak.
Bu seçimlerin, ilanın ardından 2 ay içinde — muhtemelen 2026 Ağustos sonu veya Eylül başında — yapılması bekleniyor. Bu arada Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, yeni anayasanın görev süresi sınırlarını sıfırlayabileceği yönündeki spekülasyonlarla alevlenen erken cumhurbaşkanlığı seçimi iddialarını reddetti.
Tokayev, bir sonraki başkanlık seçiminin planlandığı gibi 2029’da yapılacağını açıkladı.
Sizce Kazakistan’daki bu anayasal değişiklikler bölgesel istikrarı nasıl etkiler?