| Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından, "Uluslararası Sistemde Kopuş: Krizler, Anlatılar ve Düzen Arayışı" temasıyla Beşiktaş'taki bir otelde gerçekleştirilen zirvede, "Bölgesel Gerilimlerden Küresel Kırılmalara: İran Savaşı'nın Stratejik Yansımaları" başlıklı panel yapıldı. Panelde konuşan MİA Başkan Yardımcısı Uygur, İran ve ABD ilişkilerinden bahsederken öncelikle 1953 yılının konuşulması gerektiğini vurguladı. Uygur, o dönemde İran'da Birleşik Krallık ve ABD tarafından yapılan askeri darbenin derin bir güvensizlik yarattığını ifade etti. Uygur, başarılı olan bu darbenin Muhammed Rıza Şah'a 25 yıl boyunca ülkeyi mutlak güçle yönetme imkanı tanıdığını belirtti. Aynı darbenin İran muhalefetini de radikalize ettiğini, sadece İslamcıların değil diğer grupların da radikalleştiğini ve birçok silahlı grubun ortaya çıktığını söyledi. Bu grupların darbenin intikamını almak istediklerini ve ABD'ye saldırdıklarını anlatan Uygur, sonrasında devrim olduğunu ve devrimden 6-7 ay sonra Amerikan Büyükelçiliği'ne saldırıldığını hatırlattı. Uygur, "Amerika'daki İran algısı fanatik oldukları yönünde şekillendi. Son zamanlarda Hollywood'da da büyükelçilik meselesini işleyen filmler gördük. Burada tarihsel bazı kopukluklar ve çekişmeler var." dedi. Uygur, bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ı bir anlaşmaya çağırabileceğini belirterek konuşmasını sürdürdü. "İran ne yapabilirdi? Aslında bir şeyler yaptı, 2005'te bazı çabaları oldu. Hamaney, bu dönemde birçok baskının altındaydı. 'Amerika ile neden anlaşma yapamayız?' deniyordu. Fakat onun söylediği, Amerika'ya güven olmazdı." ifadelerini kullandı. Uygur, Hamaney'in aslında Muaviye'ye verilmiş bir savaşla ilişki kurduğunu, Şii tarihindeki Hasan ile Muaviye arasındaki mücadeleye atıfta bulunduğunu aktardı. Ancak bunun ardından herhangi bir adım atılmadığını, Hamaney'in toplumun önüne çıkıp "Ben size izin verdim ve bir nükleer anlaşması yaptınız." dediğini söyledi. Fakat Trump'ın "Gördüğüm en kötü anlaşma. Ben bu anlaşmadan çıkacağım, size para vermeyeceğiz." dediğini hatırlatan Uygur, Amerikalıların İran'a söz vermek istemediğini ve İran'ın da bu durumda hiçbir şey alamayacağı sonucuna vardığını belirtti. Uygur, ABD Başkanı Trump ile alakalı psikolojik durumun da önemli olduğunu vurguladı. "Trump'ın 2020'de Kasım Süleymani'yi öldürdüğünü unutmayalım. Bunlar, İran elitlerinin de düşüncesini değiştirmiş oldu. Trump ve Amerikan hükümeti maalesef güvenilmez bir pozisyona geçmiş oldu. İran'ı ortadan kaldırmaya yönelik bir politika izler hale geldiler." şeklinde konuştu. Trump'ın 2018'de anlaşmadan ayrıldığında 12 şart sunduğunu hatırlatan Uygur, "Bugün de füzelerle milis gruplarıyla alakalı bazı şartlar sürüyorlar. Belki Biden döneminde bir fırsat tepilmiş olabilir. Çünkü 4 senelik önemli bir dönem vardı. Biden döneminde başka bir anlaşma yapılabilirdi." dedi. Uygur, 2022 Şubat'ta bazı görüşmeler yapıldığını, herkesin hazırlandığını, anlaşma, oteller ve gazetecilerin bile ayarlandığını ancak anlaşmanın yapılamadığını ifade etti. Anlaşmanın neden olmadığını tam olarak bilmediklerini aktaran Uygur, "Rusya-Ukrayna Savaşı da aynı dönemde çıkmıştı. İran'da içeride 'Bu anlaşmayı kim imzalayacak, Ruhani hükümeti mi, Reisi hükümeti mi?' diye bir anlaşmazlık vardı. Sonrasında Trump geldi." diye konuştu. Bu durumda fotoğrafa baktıklarında, müzakere yapılırken bir saldırı gerçekleştiğini gördüklerini dile getiren Uygur, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bir aydır devam eden bu savaşın ortaya çıkması için sebeplere baktığımızda, aslında 12 Gün Savaşı'nın bir devamı bu. Bu da savaşın taraflar tarafından farklı yorumlanmasını ortaya çıkartan şey." Uygur, Amerika Birleşik Devletleri'nin "Öne sürdüğümüz her şeyi kabul edeceksiniz." dediğini, İran'ın ise bunu kabul etmediğini söyledi. İran'ın karşılık olarak "Stratejik durumumu değiştiremeyeceksiniz." dediğini aktardı. Tarafların müzakere için Umman'ı tercih ettiğini belirten Uygur, "Umman'ı seçerek 'Bakın, devam edeceğim, süreci devam ettireceğim.' dedi aslında. Ama sonunda yeni savaş dönemini gördük. Bu şekilde bunun da bir aldatmaca olduğu ortaya çıkıyor." ifadeleriyle sözlerini tamamladı. Sizce ABD-İran arasındaki bu derin güvensizlik ve çatışma ortamı kalıcı bir barış anlaşması ile sonuçlanabilir mi? |
|
Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi
Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.
📍 MİA Başkan Yardımcısı Uygur, Uluslararası Stratejik İletişim Zirvesi (STRATCOM) 2026 kapsamında düzenlenen bir panelde, ABD-İsrail ile İran ...
- Konuyu Başlatan BinGünlükHaber
- Başlangıç tarihi