 Savunma Sanayii Başkanlığı iştiraki Sabiha Gökçen Havalimanı Meydan Otoritesi HEAŞ bünyesindeki yazılım mühendisleri ve teknik ekipler tarafından 2010 yılından bu yana sürekli geliştirilen HUPS, artık havayolu şirketlerinden terminal işletmecisine kadar havalimanındaki tüm paydaşların ana veri kaynağı konumuna yükseldi.Havalimanındaki uçuş ve yer trafiğini sorunsuz yönetmek amacıyla tasarlanan bu sistem sayesinde, yurt dışına bağımlı yazılımlar kullanılmadan tüm operasyonlar saniyeler içinde yönetilebiliyor. Sistem, havalimanındaki Pegasus ve AJet gibi önde gelen havayolu şirketlerinin yanı sıra, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Slot Koordinasyon Merkezi ve Yer Radarı gibi kritik sistemlerle tam uyumlu bir şekilde çalışıyor. HUPS, terminal işletmecisinden yer hizmetlerine, gümrükten emniyet teşkilatına kadar geniş bir ağa anlık veri sağlıyor. Gün içinde yaşanan gecikmeler, erken gelişler ve operasyonel zorunluluklar nedeniyle sürekli değişen park planları, HUPS'un sağladığı veri akışıyla anında güncellenerek liman yönetiminin kesintisiz işlemesini garanti altına alıyor. HEAŞ Yazılım Geliştirme ve Uygulama Şefi Barış Biçer, sistemin geliştirilme sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, havalimanındaki operasyonların zamanla artmasıyla ihtiyaca uygun yerli bir yazılım geliştirme zorunluluğunun ortaya çıktığını ifade etti. Biçer, yazılımın ilk versiyonunun 2010'da ortaya çıktığını ve yıllar süren geliştirme süreçlerinin ardından bugünkü haline ulaştığını belirterek konuşmasına devam etti. Biçer, "Biz havalimanımızın büyüyeceğini zaten tahmin edebiliyorduk. 2009 civarı analizine başladık ve 2010 Mart'ta ilk versiyonu çıkardık" dedi. "İlk versiyonumuzda aslında 4 modülümüz vardı ama şu an 18'e yakın bir modülümüz var. Bu uygulamayı yazılım dünyası için 'terzi dikim modeli' gibi düşünebiliriz. Tamamen havalimanımızın çalışma şekline uygun, gerçek zamanlı veri iletişimi sağlayan bir proje" şeklinde konuştu. Barış Biçer, havacılıkla ilgili yazılımların büyük maliyetler gerektirdiğini ve dışa bağımlılığın sürekli bir sorun olduğunu vurguladı. "HUPS'ın yerli olması büyük bir değer, istediğimiz zaman istediğimiz değişikliği yapma şansımızın olması çok farklı bir artı değer" ifadelerini kullandı. "Muadil bir yabancı yazılımla çalışırken hem taleplerimizin karşılanma süresi çok uzundu hem de fatura karşılığı çok kabarıktı. Zaten biz bunları görünce bunu geliştirmeye artık mecbur olduğumuzu da anlamış olduk" diyen Biçer, şirketi yüksek maliyetlerden kurtardıkları için mutlu olduklarını da sözlerine ekledi. Biçer, yazılımın talep edilmesi halinde, birkaç düzenlemeyle başka havalimanlarının da kullanımına sunulabileceğinin altını çizdi. Havalimanındaki yer trafiğini düzenleyen Ramp Kule'de görevli HEAŞ Uçuş Hizmetleri Müdürü Ayşegül Emir Varlıklı ise HUPS sayesinde saniyeler içinde uçakların park pozisyonlarının belirlendiğini anlattı. Varlıklı, yazılımın havalimanının ihtiyaçlarına uygun tasarlandığını ve operasyonel kolaylık sağladığını belirterek, "HUPS tamamıyla bizim ihtiyaçlarımıza göre yapılmış bir yazılım. Hem uçak park planlamasını yapabildiğimiz ama aynı zamanda da Sabiha Gökçen Havalimanı'nın uçuş bilgi sistemi olarak kabul edilen tüm bilgilerin toplandığı bir sistemdir" dedi. "Aynı zamanda bütün paydaş şirketlerle karşılıklı entegrasyon sağlanmış durumdadır. Anlık olarak bütün uçuş bilgi değişiklikleri sisteme yansımakta ve ona göre park planlaması yapılarak paydaşlara gönderilmektedir" şeklinde konuşan Varlıklı, sistemin yer radarı ve kontrol kulede kullanılan sistemlerle de tam entegre çalıştığını vurguladı. Ayşegül Emir Varlıklı, daha önce kullandıkları yabancı yazılımlarda dışa bağımlılık nedeniyle eklemeler için hem yüksek maliyet hem de uzun bekleme süreleri olduğunu ifade etti. "Ama şimdi kendi yazılımımız olduğu için kendi yazılımcılarımızla ihtiyaçlarımızı çok hızlı bir şekilde halledebiliyoruz" diye konuştu. Varlıklı, Sabiha Gökçen Havalimanı'nın günlük 850 uçuşla rekor kırdığı 2025 yaz operasyonunda sistemin sorunsuzca çalıştığını da sözlerine ekledi. "Hiçbir sıkıntı yaşamadan bu trafikleri, bu sistemimizle yönetebildik. Önümüzdeki yaz bu sayının çok daha artmasını bekliyoruz. HUPS şu anda bu sayılara da hazır durumda" açıklamasını yaptı. Varlıklı, sistemin tamamen kurum bünyesinde geliştirilmesinin, hem yüksek lisans ve bakım maliyetlerini ortadan kaldırdığını hem de operasyonel verilerin güvenliğini en üst düzeye çıkardığını kaydetti. Sizce HUPS gibi yerli yazılım çözümleri diğer kritik altyapılarımızda da yaygınlaştırılmalı mı? |
|
Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi
Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.
- Konuyu Başlatan BinGünlükHaber
- Başlangıç tarihi