 SGK Başuzmanı İsa Karakaş, sosyal güvenlik sisteminde birden fazla maaş alınabilmesi konusunu ayrıntılarıyla değerlendirdi. Karakaş, Türkiye gazetesindeki köşe yazısında, hangi durumlarda iki gelir elde edilebileceğini anlattı.Sisteme göre, eşini kaybeden sigortalılara bazı koşullarda iki gelir imkânı tanınıyor. Kendi çalışması nedeniyle emekli olan bir kişi, vefat eden resmi nikâhlı eşi sebebiyle de ölüm aylığı alabiliyor. Bu durumda kişinin kendi emekli aylığı kesilmezken, eşinden doğan hak da üzerine ekleniyor. Karakaş, “Kendi Maaşınız + Eşin Maaşı” formülünü örnekle açıkladı. Buna göre, 32.500 TL emekli aylığı alan bir vatandaş, eşinden 17.500 TL hak kazanırsa, toplamda 50.000 TL gelir elde ediyor. Sistemde ayrıca tercih hakkı bulunuyor. Eğer bir kişi hem eşten hem de anne-babadan aylık hakkı kazanırsa, sistem genel olarak tercih hakkı sunuyor ve en yüksek olan aylık seçilebiliyor. Birden fazla resmî nikâhla evlenmiş dullara ise, evlilik eşin ölümüyle sona ermişse, sonraki eşinden de aylık hakkı doğanlara tercih ettiği yüksek aylık bağlanıyor. Sürekli iş göremezlik geliri alan ve aynı zamanda ölen eşinden dolayı gelire hak kazanan kişiye ise her iki gelir birlikte ödeniyor. Hem eşinden hem de ana-babasından ölüm gelirine hak kazananlara da tercihine göre yüksek olan gelir bağlanıyor. Uzman isim, kişinin hem malullük hem de yaşlılık aylığına aynı anda hak kazanması durumunda sistemin farklı işlediğini vurguladı. Bu durumda iki maaş birden ödenmiyor; hangisi yüksekse o bağlanıyor. Miktarlar eşitse yaşlılık emeklilik aylığı tercih ediliyor. Ancak vazife malulü olup tekrar çalışmaya başlayanlar için bir istisna bulunuyor. Şartlar oluşursa bu kişiler hem vazife malullüğü hem de yaşlılık aylığını aynı anda alabiliyor. Karakaş, hem annesini hem de babasını kaybeden çocuklar için de “Tam + Yarım Formülü”nün uygulandığını açıkladı. Örneğin, babadan 20.000 TL, anneden 10.000 TL hak kazanan bir çocuğa, babanın maaşının tamamı, annenin maaşının ise yarısı (5.000 TL) veriliyor ve çocuk toplamda 25.000 TL alıyor. İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle ölen ana ve babadan ayrı ayrı gelire hak kazanan çocuklara da yüksek olan gelirin tamamı, az olanın yarısı bağlanıyor. Benzer bir uygulama, birden fazla çocuğunu kaybeden anne ve babalar için de geçerli. SGK mevzuatına göre, birden fazla çocuğundan aylığa hak kazanan ana ve babaya, en fazla ödemeye imkân veren ilk iki dosyadan yüksek olan aylığın tamamı, düşük olan aylığın yarısı ödeniyor. Karakaş, vatandaşlara önemli bir uyarıda bulunarak, sosyal güvenlikte hakların “talep” ile başladığını belirtti. Şartların birden fazla maaşa uygun olduğu düşünülüyorsa, hak kaybına uğramamak için SGK kayıtlarının mutlaka kontrol ettirilmesi gerekiyor. Karmaşık görünen bu sistemde her vatandaşın “en yüksek geliri alma” hakkının yasalarla korunduğunu ifade eden Karakaş, SGK uygulamasında aylık ve gelir kavramlarının farklı olduğunu ve bağlanan sigorta kollarına göre değiştiğini de hatırlattı. Yazıda yalnızca 4/1-a ve 4/1-b sigortalılıklarına göre değerlendirme yapıldığı bilgisi paylaşıldı. Sizce sosyal güvenlik sistemindeki bu çoklu maaş hakları yeterince biliniyor mu? |
|
Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi
Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.
- Konuyu Başlatan BinGünlükHaber
- Başlangıç tarihi