Türkiye'nin ham çelik üretimi, şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,4 artış gösterdi. Nihai mamul tüketimi ise aynı dönemde yıllık bazda yüzde 11,3 artışla 3,2 milyon tona ulaştı. Ocak-şubat dönemi toplamında tüketim, yüzde 4,1'lik artışla 6,7 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.İç piyasada yaşanan talep artışı, üretimdeki yükselişi destekleyen en önemli faktörler arasında öne çıkıyor. Ancak ihracat tarafında farklı bir tablo gözlemleniyor.
Şubat ayında çelik ihracatı, miktar bazında yüzde 8,6 artarak 1,1 milyon tona yükselmesine rağmen, değer bazında yüzde 9,2 düşüşle 714,8 milyon dolara geriledi. Bu veri, ihraç ürünlerinde fiyatlardaki düşüşün etkisini net bir şekilde ortaya koydu.
Yılın ilk iki ayına bakıldığında ise ihracat hem miktar hem de değer açısından gerileme eğiliminde. Söz konusu dönemde ihracat, miktar bazında yüzde 13,5 azalışla 2 milyon tona, değer bazında ise yüzde 15,2 düşüşle 1,3 milyar dolara indi.
İthalat tarafında ise şubat ayında bir artış dikkat çekti. İthalat, miktar olarak yüzde 9 artışla 1,5 milyon tona, değer olarak da yüzde 7,2 yükselişle 1 milyar dolara çıktı. Buna karşın, yılın ilk iki ayı genelinde ithalat düşüş eğilimi gösterdi.
Bu gelişmelerin bir sonucu olarak, ihracatın ithalatı karşılama oranı da gerileyerek, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 72,5 seviyesinden yüzde 69,7’ye indi.
Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) Genel Sekreteri Veysel Yayan, özellikle Avrupa Birliği pazarında zayıflama sinyallerinin belirginleştiğine dikkat çekti. Yılın ilk iki ayında AB’ye ihracat, yüzde 36’lık keskin bir düşüşle 540,5 bin tona geriledi.
Türkiye’nin ikinci büyük pazarı olan Orta Doğu’da da benzer bir tablo yaşandı. Bölgeye yapılan ihracat, jeopolitik riskler ve ekonomik yavaşlama nedeniyle yüzde 38 düşüşle 278,7 bin tona indi.
Sektördeki daralmanın arkasında hem küresel jeopolitik gelişmeler hem de ticaret politikaları yer alıyor. Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlikler ve Avrupa Birliği’nin devreye almayı planladığı yeni korunma önlemleri, ihracat üzerinde baskı oluşturuyor.
Buna karşılık, Güney Amerika ve BDT ülkelerine yapılan ihracattaki sınırlı artış, pazar çeşitlendirme açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak bu artışın, ana pazarlardaki kayıpları telafi etmeye yetmediği görülüyor.
Avrupa’nın tedarik zincirini yeniden yapılandırma süreci, Türkiye için yeni fırsatlar sunabilir. “Avrupa’da üretim” yaklaşımına daha fazla entegrasyon, Türk çelik sektörünün rekabet gücünü artırabilecek önemli bir gelişme olarak görülüyor.
Öte yandan, küresel ticarette artan belirsizlikler ve jeopolitik riskler, sektörün önündeki en önemli risk unsurları olmaya devam ediyor.
Sizce Türk çelik sektörü, ana ihracat pazarlarındaki daralmayı telafi etmek için hangi yeni pazarlara yönelebilir?