Tansiyonun yeniden yükselmesi, bölgedeki askeri hazırlıklar, İsrail’in saldırılarını durdurmaması ve İran’ın misilleme ihtimali gibi faktörler nedeniyle, yakın zamanda bir masa kurulması konusunda çok umutlu olunamayacağı ifade ediliyor. Süreç oldukça dinamik bir seyir izliyor.
Çok boyutlu bir diplomasi süreci yaşanıyor ve tüm diplomatik zeminler kullanılıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin sadece Türkiye ile değil, birçok ülke üzerinden İran’a mesaj gönderdiği belirtiliyor. İran’daki yönetim yapısındaki muğlaklığın da bu çok kanallı iletişim tutumunu etkilediği kaydediliyor.
Ankara, ilgili tüm taraflarla aralıksız görüşmelerini sürdürüyor. Ancak burada Türkiye’nin hassasiyetinin altı çiziliyor. Taraflarla iletişimin sürdürülebilmesi, büyük ölçüde güven unsuruna bağlı olarak gelişiyor ve bu güvenin sarsılmaması gerekiyor.
Bu nedenle Türkiye, yaptığı görüşmelerin içeriği ve son duruma ilişkin detayları resmi olarak henüz açıklamış değil. Bunun sebebi, Türkiye’nin bir güven unsuru olarak pozisyonunu korumak istemesi olarak gösteriliyor.
Şu aşamada İstanbul veya İslamabad’ta bir toplantı yapılıp yapılmayacağı sorusuna Ankara’dan resmi bir açıklama bulunmuyor. Edinilen izlenimlere göre, henüz böyle bir toplantı için Ankara’da bir hazırlık yapılmadığı anlaşılıyor.
Bu durum, masa konusunun henüz netleşmediği anlamına geliyor. Çok olağanüstü gelişmeler yaşanmazsa, önümüzdeki birkaç gün içinde tarafların herhangi bir yerde bir araya gelme olasılığının zayıf görüldüğü ifade ediliyor.
Amerika’nın İran’a ilettiği 15 maddelik planın İran tarafından kabul edilmediği bilgisi paylaşılıyor. Kaynaklar, İran’ın bir ay önce kabul etmediği koşulları, saldırı altındayken kabul etmesinin beklenemeyeceğine dikkat çekiyor.
İran’ın, kaybeder pozisyona düşmek istemediği ve bu baskı altında söz konusu koşulları kabul etmesinin zor olduğu vurgulanıyor. İran’dan yapılan resmi açıklamalarda da bu planın kabul edilmediği net bir şekilde görülüyor.
Amerika’nın ateşkes üzerinden ilerlemeye çalıştığı, İran’ın ise daha sonuç odaklı bir tutumla savaşın tamamen bitmesini ve tekrarlanmamasını istediği belirtiliyor. Bu durum, Rusya-Ukrayna sürecine benzetiliyor.
Amerika’nın “istediklerimi verirsen vurmam” yaklaşımına karşılık İran’ın bunu kabul etmediği ifade ediliyor. Burada bir başka önemli nokta ise Körfez ülkelerinin tutumu olarak öne çıkıyor.
Savaşın tüm Körfez bölgesini içine çekme riski hâlâ gündemdeki yerini koruyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin son günlerdeki çıkışlarına dikkat çekiliyor. Bu ülkelerin, İran konusunda sonuç alınması yönünde tutum izledikleri ve Amerika üzerinde bu yönde baskı oluşturdukları gözlemleniyor.
Körfez ülkeleri, savaş sonrası “yaralı” bir İran’la baş başa kalmak istemiyor. Bu ülkelerin nükleer program, füzeler, İHA’lar, vekil güçler ve Hürmüz Boğazı’ndaki sorunların kesin çözümü gibi başlıklarda netlik bekledikleri kaydediliyor.
Hem siyasi hem ekonomik anlamda, hem Körfez ülkelerinden hem içeriden hem de Avrupa’dan gelen baskı altındaki Amerika’nın bir çıkış yolu aradığı belirtiliyor. İki kez masadayken vurulan İran’a nasıl bir güvence verileceği ve İran’ın güveninin nasıl kazanılacağı ise cevap bekleyen sorular arasında yer alıyor.
İki tarafın da benimseyebileceği ortak bir planın gündeme gelebilmesi için tüm ülkelerin gayret içinde olduğu ifade ediliyor. İki taraf arasındaki görüşmeler bu bağlamda sürdürülüyor.
Bu nedenle, bazı ülkeler üzerinden karşılıklı taleplerin iletilmesinin bir süre daha devam edeceği öngörülüyor. Bir onurlu çıkış arayışının sürdüğü ve bunun bir süre daha devam edeceği gibi görünüyor.
Bir diğer önemli konu ise İsrail’in saldırgan tutumu olarak öne çıkıyor. İsrail’in Lübnan’a, İran’a ve zaman zaman Suriye’nin güneyine yönelik saldırılarını sürdürdüğü, Gazze’deki operasyonların devam ettiği hatırlatılıyor.
Bir noktada İsrail’in bölgeyi istikrarsızlaştıran bu saldırgan tutumundan vazgeçirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Amerika’nın durması halinde, İsrail üzerinde yeni inisiyatiflerin devreye sokulma olasılığının da gündeme gelebileceği düşünülüyor.
Ancak şu aşamada, önümüzdeki birkaç gün içinde çok olumlu veya olağanüstü gelişmeler yaşanmazsa, ilerleme beklenmediği ifade ediliyor. Beklentinin fazla iyimser olarak görüldüğü, masa konusunda henüz net bir ilerleme bulunmadığı ve Ankara’da bugün itibarıyla bir hazırlık olmadığı tekrarlanıyor.
Ankara’nın, tüm enerjisini ilgili tüm ülkelerle ve özellikle Amerika-İran hattında görüşerek, en azından ilk aşamada silahların susturulmasını sağlamaya odakladığı belirtiliyor.
Sizce taraflar arasında yakın vadede kalıcı bir ateşkes sağlanabilir mi?
Çok boyutlu bir diplomasi süreci yaşanıyor ve tüm diplomatik zeminler kullanılıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin sadece Türkiye ile değil, birçok ülke üzerinden İran’a mesaj gönderdiği belirtiliyor. İran’daki yönetim yapısındaki muğlaklığın da bu çok kanallı iletişim tutumunu etkilediği kaydediliyor.
Ankara, ilgili tüm taraflarla aralıksız görüşmelerini sürdürüyor. Ancak burada Türkiye’nin hassasiyetinin altı çiziliyor. Taraflarla iletişimin sürdürülebilmesi, büyük ölçüde güven unsuruna bağlı olarak gelişiyor ve bu güvenin sarsılmaması gerekiyor.
Bu nedenle Türkiye, yaptığı görüşmelerin içeriği ve son duruma ilişkin detayları resmi olarak henüz açıklamış değil. Bunun sebebi, Türkiye’nin bir güven unsuru olarak pozisyonunu korumak istemesi olarak gösteriliyor.
Şu aşamada İstanbul veya İslamabad’ta bir toplantı yapılıp yapılmayacağı sorusuna Ankara’dan resmi bir açıklama bulunmuyor. Edinilen izlenimlere göre, henüz böyle bir toplantı için Ankara’da bir hazırlık yapılmadığı anlaşılıyor.
Bu durum, masa konusunun henüz netleşmediği anlamına geliyor. Çok olağanüstü gelişmeler yaşanmazsa, önümüzdeki birkaç gün içinde tarafların herhangi bir yerde bir araya gelme olasılığının zayıf görüldüğü ifade ediliyor.
Amerika’nın İran’a ilettiği 15 maddelik planın İran tarafından kabul edilmediği bilgisi paylaşılıyor. Kaynaklar, İran’ın bir ay önce kabul etmediği koşulları, saldırı altındayken kabul etmesinin beklenemeyeceğine dikkat çekiyor.
İran’ın, kaybeder pozisyona düşmek istemediği ve bu baskı altında söz konusu koşulları kabul etmesinin zor olduğu vurgulanıyor. İran’dan yapılan resmi açıklamalarda da bu planın kabul edilmediği net bir şekilde görülüyor.
Amerika’nın ateşkes üzerinden ilerlemeye çalıştığı, İran’ın ise daha sonuç odaklı bir tutumla savaşın tamamen bitmesini ve tekrarlanmamasını istediği belirtiliyor. Bu durum, Rusya-Ukrayna sürecine benzetiliyor.
Amerika’nın “istediklerimi verirsen vurmam” yaklaşımına karşılık İran’ın bunu kabul etmediği ifade ediliyor. Burada bir başka önemli nokta ise Körfez ülkelerinin tutumu olarak öne çıkıyor.
Savaşın tüm Körfez bölgesini içine çekme riski hâlâ gündemdeki yerini koruyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin son günlerdeki çıkışlarına dikkat çekiliyor. Bu ülkelerin, İran konusunda sonuç alınması yönünde tutum izledikleri ve Amerika üzerinde bu yönde baskı oluşturdukları gözlemleniyor.
Körfez ülkeleri, savaş sonrası “yaralı” bir İran’la baş başa kalmak istemiyor. Bu ülkelerin nükleer program, füzeler, İHA’lar, vekil güçler ve Hürmüz Boğazı’ndaki sorunların kesin çözümü gibi başlıklarda netlik bekledikleri kaydediliyor.
Hem siyasi hem ekonomik anlamda, hem Körfez ülkelerinden hem içeriden hem de Avrupa’dan gelen baskı altındaki Amerika’nın bir çıkış yolu aradığı belirtiliyor. İki kez masadayken vurulan İran’a nasıl bir güvence verileceği ve İran’ın güveninin nasıl kazanılacağı ise cevap bekleyen sorular arasında yer alıyor.
İki tarafın da benimseyebileceği ortak bir planın gündeme gelebilmesi için tüm ülkelerin gayret içinde olduğu ifade ediliyor. İki taraf arasındaki görüşmeler bu bağlamda sürdürülüyor.
Bu nedenle, bazı ülkeler üzerinden karşılıklı taleplerin iletilmesinin bir süre daha devam edeceği öngörülüyor. Bir onurlu çıkış arayışının sürdüğü ve bunun bir süre daha devam edeceği gibi görünüyor.
Bir diğer önemli konu ise İsrail’in saldırgan tutumu olarak öne çıkıyor. İsrail’in Lübnan’a, İran’a ve zaman zaman Suriye’nin güneyine yönelik saldırılarını sürdürdüğü, Gazze’deki operasyonların devam ettiği hatırlatılıyor.
Bir noktada İsrail’in bölgeyi istikrarsızlaştıran bu saldırgan tutumundan vazgeçirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Amerika’nın durması halinde, İsrail üzerinde yeni inisiyatiflerin devreye sokulma olasılığının da gündeme gelebileceği düşünülüyor.
Ancak şu aşamada, önümüzdeki birkaç gün içinde çok olumlu veya olağanüstü gelişmeler yaşanmazsa, ilerleme beklenmediği ifade ediliyor. Beklentinin fazla iyimser olarak görüldüğü, masa konusunda henüz net bir ilerleme bulunmadığı ve Ankara’da bugün itibarıyla bir hazırlık olmadığı tekrarlanıyor.
Ankara’nın, tüm enerjisini ilgili tüm ülkelerle ve özellikle Amerika-İran hattında görüşerek, en azından ilk aşamada silahların susturulmasını sağlamaya odakladığı belirtiliyor.
Sizce taraflar arasında yakın vadede kalıcı bir ateşkes sağlanabilir mi?