| 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler Yol Haritası doğrultusunda yürütülen çalışmalar tamamlanma aşamasına geldi. Düzenleme, AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi'ne uyum sağlanması ve çevresel etkilerin azaltılmasını amaçlıyor. Yasak kapsamına girecek ürünler arasında plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu ve tabaklar yer alıyor. Ayrıca genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları, bardaklar, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi ürünler de piyasadan kaldırılacak. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınmasının ardından son şekli verilecek olan yönetmeliğin, 2024 yılı sonunda yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Bu adımla birlikte yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımının önüne geçilecek. Aynı zamanda yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi hedefleniyor. Yasaklanan ürünlerin yerine ise cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin sunulması planlanıyor. İlerleyen dönemlerde ise kısmen plastik içeren bardak ve gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendil ve temizleme havluları gibi ürünler için de kısıtlama ve işaretleme gibi ek tedbirlerin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bakanlık, yönetmelik hazırlık sürecinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırmaya göre, bireylerin %77,65'i günlük yaşamda tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı destekliyor. Katılımcıların %72,52'si bu ürünleri daha az satın almayı desteklerken, %76,40'ı pipet, tabak, çatal-bıçak gibi ürünlerin kullanımının kısıtlanmasını faydalı buldu. Araştırmada, bireylerin %60,02'sinin ise bu ürünlerin yasaklanmasını desteklediği görüldü. Alternatif malzemelere yönelik destek de oldukça yüksek. Katılımcıların %78,71'i kağıt, karton ve ahşap gibi alternatifleri desteklerken, %80,12'si metal, porselen ve seramik gibi çok kullanımlı ürünlere yönelimi onayladı. 2022 yılı verilerine göre Türkiye'de 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu miktar içinde 32 bin 406 ton çatal-kaşık, 25 bin 584 ton tabak, 10 bin 234 ton pipet ve 120 bin ton plastik bardak yer aldı. Avrupa Birliği'nin 2019 tarihli direktifine üye ülkeler farklı şekillerde uyum sağlıyor. Fransa, direktifin ötesine geçen kapsamlı yasaklar uygularken, Almanya üreticilerden raporlama talep eden ve özel bir fon oluşturan bir sistem kurdu. İspanya, plastik ambalajlara kilogram başına vergi getirirken, Hollanda 2023'ten itibaren ücretlendirme uygulamasına başladı. İrlanda ise ıslak mendil yasağı ve bardaklar için ek ücret gibi direktifin ötesinde planlar yapıyor. İtalya, kompostlanabilir plastiklere istisna tanıyarak alternatif çözümler üretmeye çalışıyor. Yunanistan kamuda tek kullanımlık ürünleri yasaklarken, Estonya, Letonya, Polonya gibi ülkeler ise uyum süreçlerini tamamlamaya çalışıyor. Sizce tek kullanımlık plastik yasağı, günlük alışkanlıklarımızı kalıcı olarak değiştirebilir mi? |
|
📍Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sıfır Atık Hareketi kapsamında önemli bir düzenlemeye hazırlanıyor. Tek kullanımlık plastik...
- Konuyu Başlatan BinGünlükHaber
- Başlangıç tarihi