Sanal medya platformlarında şiddet içeriklerinin görülme sıklığı artıyor. Algoritmalar daha sert ve çarpıcı görüntüleri öne çıkararak bu içeriklerin yayılmasına aracılık ediyor. Bu durumdan özellikle çocuklar ve gençler olumsuz etkileniyor.Tartışmaları alevlendiren son olay, TikTok platformunda yaşandı. Platformda canlı yayın yapan bir fenomen, yayın sırasında bir kadına saldırdı. Bu saldırı anları binlerce kişi tarafından anbean izlendi ve yayın saniyeler boyunca kesilmeden devam etti.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık konuya ilişkin değerlendirmesinde, platformların teknik kapasitesine dikkat çekti. Normalde düzgün bir filtreleme ve moderasyon sistemi olsa, yapay zeka görüntü analiziyle küçük bir kan veya sigara görüntüsünde bile müdahale edilebileceğini belirtti.
Kırık, platformların bu müdahaleyi yapabilecek altyapıya sahip olduğunu ancak bunu yapmadığını savundu. Ona göre, sistem tamamen paraya ve ticarete odaklanmış durumda. Platformlar, bu tür yüksek etkileşimli yayınlardan reklam geliri elde ediyor ve bu nedenle yayınları kesmiyor.
Sorunun sadece sosyal medya ile sınırlı olmadığını ifade eden Kırık, şiddet içerikli oyunların da önemli bir risk oluşturduğunu vurguladı. Bu içeriklerin çocukların algısını olumsuz etkileyebileceği ve gerçeklik ile sanal dünya arasındaki sınırı zayıflatabileceği kaydediliyor.
Kırık, özellikle oyunlardaki denetimsizlik ve anonim hesaplar üzerinden çocuklara ulaşan kötü niyetli kişilere dikkat çekti. Dijital ortamlarda çocukları siber zorbalardan, pedofililerden ve istismarcılardan koruyacak yasaların geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Tartışmanın bir diğer boyutu ise ekonomi. Türkiye'den çıkan reklam bütçeleri hızla büyüyor ve bu bütçelerin önemli bir kısmı yurt dışı merkezli platformlara akıyor. Reklam gelirleri ile yüksek etkileşim alan şiddet içerikleri arasındaki ilişki sorgulanıyor.
Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bu noktada reklam veren şirketlere de sorumluluk düştüğünü belirtti. Şirketlerin, paralarını nereye ve neyi fonladıklarını çok iyi düşünmeleri ve şapkalarını önlerine koyup değerlendirme yapmaları gerektiğini ifade etti.
Şiddet oyunları, kontrolsüz canlı yayınlar ve diğer dijital içerikler, çocukların maruziyeti ve psikolojik etkileri bağlamında yeni bir toplumsal tartışma başlattı. Uzmanlar, bu maruziyetin ciddi bir risk olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kırık, dijital ortamda daha sıkı bir denetim mekanizması kurulması gerektiğini savundu. Geleneksel medya için RTÜK, telekomünikasyon için BTK benzeri bir düzenleyici kurumun dijital platformlar için de sorumluluk ve yetkilerinin artırılması gerektiğini düşünüyor.
Son olarak, sorunun sadece düzenlemeyle çözülemeyeceğine işaret eden Kırık, küçük yaşlarda dijital okuryazarlık eğitiminin şart olduğunu söyledi. Bu eğitimin hem çocuklara hem de ailelere verilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Sizce, sanal medyada şiddet içeriğinin yayılmasını önlemek için en etkili çözüm düzenleme mi, eğitim mi, yoksa reklam verenlerin sorumluluk alması mı?