Geçenlerde hurma topları yaparken bir anda durdum. "Vay be, ne kadar sağlıklı bir tatlı yapıyorum" diye seviniyordum ama sonra içine attığım iki yemek kaşığı pekmeze baktım. Aklıma şu soru takıldı: Biz, "doğal" ve "sağlıklı" diye bal ve pekmeze abanırken, aslında yine şeker yediğimizi unutuyor muyuz? Kendi tecrübelerimden yola çıkarak biraz bunu konuşalım mı?
"Doğal Şeker" Algısı ve Benim Yanılgım
Ben de uzun süre balı, pekmezi ve hatta hurmayı, rafine şekerin tam zıttı, sınırsızca kullanılabilecek mucizeler sanıyordum. Özellikle "şekersiz" tariflerde bol bol kullanıyordum. Ta ki kan şekerimdeki oynaklıkları ve tatlı krizlerimin azalmadığını fark edene kadar. Meğer vücudumuz için önemli olan, şekerin kaynağından çok miktarı ve glisemik yüküydü. Bal da, pekmez de (elbette mineral açısından zengin olsalar da) nihayetinde yoğun birer şeker kaynağı.
Dengeyi Bulma Mücadelem
Artık tariflerimde şu ilkeyi uygulamaya çalışıyorum: "Doğal da olsa, şekeri azalt."
Önceden 5-6 yemek kaşığı bal koyduğum granola barlara, şimdi 1-2 yemek kaşığı yeterli oluyor. Kuru meyvelerin doğal şekeri de tatlandırıyor zaten.
Sütlaca veya chia pudinge şeker yerine pekmez ekliyorsam, miktarı yarıya düşürüp tarçın, vanilya veya kakao ile destekliyorum.
En büyük kurtarıcım: Olgun muz ve avokado. Brownie veya muhallebilerde püre halinde kullanınca hem kıvam hem de doğal tatlılık veriyor, ekstra şekere ihtiyacı ciddi anlamda azaltıyor.
Farkındalık ve Pratik Öneriler
1. "Sağlıklı" Etiketine Kanmamak: Bir ürün "bal ile tatlandırılmış" veya "pekmezli" diye satılıyor diye, onun şekersiz veya sınırsız yenebilir olduğu anlamına gelmiyor. İçindekiler kısmına ve toplam şeker oranına bakmak çok önemli.
2. Damak Tadını Eğitmek: Zamanla daha az tatlıya alışılabiliyor. Ben çayımdaki balı azalttıkça, meyvelerin kendi tatlılığını daha çok hisseder oldum.
3. Mineral Avantajını Unutmamak: Tabii ki boş kalorili rafine şekerle aynı kefeye koymamak lazım. Pekmez demir, bal ise antioksidanlar içeriyor. Mesele, bu "daha iyi seçeneği" de ölçülü tüketmekte.
Sonuç olarak, evet, bence çoğumuz "doğal" oldukları için bal ve pekmezin de birer şeker kaynağı olduğunu unutup fazla kaçırabiliyoruz. Amacımız onları hayatımızdan çıkarmak değil, bilinçli kullanmak. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Siz de "sağlıklı tatlı" tuzağına düştüğünüz oldu mu? Tariflerinizde bal/pekmez miktarını nasıl ayarlıyorsunuz?
"Doğal Şeker" Algısı ve Benim YanılgımBen de uzun süre balı, pekmezi ve hatta hurmayı, rafine şekerin tam zıttı, sınırsızca kullanılabilecek mucizeler sanıyordum. Özellikle "şekersiz" tariflerde bol bol kullanıyordum. Ta ki kan şekerimdeki oynaklıkları ve tatlı krizlerimin azalmadığını fark edene kadar. Meğer vücudumuz için önemli olan, şekerin kaynağından çok miktarı ve glisemik yüküydü. Bal da, pekmez de (elbette mineral açısından zengin olsalar da) nihayetinde yoğun birer şeker kaynağı.
Dengeyi Bulma MücadelemArtık tariflerimde şu ilkeyi uygulamaya çalışıyorum: "Doğal da olsa, şekeri azalt."
Önceden 5-6 yemek kaşığı bal koyduğum granola barlara, şimdi 1-2 yemek kaşığı yeterli oluyor. Kuru meyvelerin doğal şekeri de tatlandırıyor zaten.
Sütlaca veya chia pudinge şeker yerine pekmez ekliyorsam, miktarı yarıya düşürüp tarçın, vanilya veya kakao ile destekliyorum.
En büyük kurtarıcım: Olgun muz ve avokado. Brownie veya muhallebilerde püre halinde kullanınca hem kıvam hem de doğal tatlılık veriyor, ekstra şekere ihtiyacı ciddi anlamda azaltıyor.
Farkındalık ve Pratik Öneriler1. "Sağlıklı" Etiketine Kanmamak: Bir ürün "bal ile tatlandırılmış" veya "pekmezli" diye satılıyor diye, onun şekersiz veya sınırsız yenebilir olduğu anlamına gelmiyor. İçindekiler kısmına ve toplam şeker oranına bakmak çok önemli.
2. Damak Tadını Eğitmek: Zamanla daha az tatlıya alışılabiliyor. Ben çayımdaki balı azalttıkça, meyvelerin kendi tatlılığını daha çok hisseder oldum.
3. Mineral Avantajını Unutmamak: Tabii ki boş kalorili rafine şekerle aynı kefeye koymamak lazım. Pekmez demir, bal ise antioksidanlar içeriyor. Mesele, bu "daha iyi seçeneği" de ölçülü tüketmekte.
Sonuç olarak, evet, bence çoğumuz "doğal" oldukları için bal ve pekmezin de birer şeker kaynağı olduğunu unutup fazla kaçırabiliyoruz. Amacımız onları hayatımızdan çıkarmak değil, bilinçli kullanmak. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Siz de "sağlıklı tatlı" tuzağına düştüğünüz oldu mu? Tariflerinizde bal/pekmez miktarını nasıl ayarlıyorsunuz?